Neen, vrouwen zijn niet slechter in opslag vragen: "Ze worden wel sneller als agressief of 'de bitch' gezien"

Uit een nieuw onderzoek van Randstad blijkt dat de loonkloof nog steeds te groot is.

Artikel luisteren

4min

Meer info

Vrouwen zijn niet slechter in onderhandelen over hun loon dan mannen, maar ze zetten minder snel de stap en ze stellen zich terughoudender op. Dat zegt professor Katia Tieleman nu blijkt dat de loonkloof nog steeds te groot is bij een kwart van de bedrijven. Bovendien gaan vrouwen sneller aan zelfcensuur doen. "Als je je heel assertief opstelt, wordt dat niet altijd goed ontvangen. Je wordt al snel als 'de bitch' gezien."

Dat vrouwen vaak minder verdienen dan hun collega's mannen die hetzelfde werk doen, is een probleem waar we helaas al jaar en dag over moeten schrijven. In de recentste loonstudie van Randstad komt het HR-bedrijf met een opvallende verklaring: vrouwen onderhandelen minder frequent over hun loon dan mannen. 

Hoe komt dat? VRT NWS Het Kwartier vraagt het aan professor Katia Tieleman (Vlerick Business School), die alle geheimen van de kunst van het onderhandelen kent. Ze is ook oprichter van adviesbureau NegotiationWize.

Over 1 ding is de professor alvast stellig: neen, vrouwen zijn niet slechter in onderhandelen dan mannen. "We zien in onderzoek dat het probleem niet bij de vaardigheden ligt, maar we moeten de oorzaak in een dieper laagje zoeken."

Het probleem is wél dat vrouwen minder snel de stap durven te zetten om opslag te vragen, en daarbij mikken ze vaak ook niet hoog genoeg. "Vroeger zetten ze 4 keer minder vaak die stap dan mannen. Dat zien we wel sterk verschuiven."

Vrouwen overtreffen mannen wanneer ze voor anderen onderhandelen: namens het team, het gezin of de organisatie

Katia Tieleman, professor Onderhandelen

Op sommige vlakken doen vrouwen het zelfs beter dan mannen. "We weten dat mannen bijvoorbeeld wel nog steeds beter voor zichzelf onderhandelen. Vrouwen overtreffen mannen wanneer ze voor anderen onderhandelen: namens het team, het gezin of de organisatie."

Volgens professor Tieleman worden assertieve vrouwen sneller als agressief gezien.

Toch ligt het probleem eigenlijk niet bij de werknemers, maar wel bij bedrijven en werkgevers. Zo speelt een soort van 'sociale afstraffing', legt professor Tieleman uit.

"Als een vrouw zich heel assertief opstelt, wordt dat sociaal niet altijd goed ontvangen. Je wordt al snel als 'de bitch' gezien. Eigenschappen als daadkracht, zelfvertrouwen en assertiviteit worden bij vrouwen sneller als agressief ontvangen."

Eigenschappen als daadkracht, zelfvertrouwen en assertiviteit worden bij vrouwen sneller als agressief ontvangen

Katia Tieleman, professor Onderhandelen

Het gevolg: vrouwen gaan zichzelf inhouden en zelfs censureren. "Het zijn patronen die zich onbewust blijven doorzetten. Het is dus niet de schuld van de vrouw, maar van het systeem."

Wie aan de andere kant van de onderhandelingstafel zit, speelt ook een rol. "Het is nog altijd zo dat vrouwen veel minder vaak mee aan tafel zitten wanneer beslissingen worden genomen. Ook dat speelt mee en zorgt voor een minder gunstige omgeving voor vrouwen."

Hoe raken we die hardnekkige patronen kwijt? "Je kunt trucjes bedenken", weet Tieleman. "Je kunt je vraag bijvoorbeeld wat meer kaderen met zinnen als: 'In termen van mijn bijdrage aan het bedrijf' of 'Als ik kijk naar wat ik hier realiseer, lijkt het mij zinvol om'. Je spreekt dan meer vanuit je positie als manager of leider, en minder vanuit jezelf als persoon."

"Eigenlijk zouden zulke trucjes niet nodig moeten zijn", vervolgt de onderhandelingsexpert. Waar we vooral nood aan hebben, is transparantie over de criteria. Wat maakt dat iemand een bepaald loon kan vragen? Hoe bepaalt een bedrijf wie opslag krijgt? 

"Het is aan bedrijven om een omgeving te creëren waarin vrouwen zich comfortabel voelen om die onderhandelingen op dezelfde manier aan te gaan als mannen", besluit de professor.