Minister Brouns investeert voortaan jaarlijks in regionale landschappen: "De Kempen heeft veel potentieel"

De minister de landschappen meer zekerheid geven om projecten voor te bereiden en mensen op het terrein te begeleiden.

Artikel luisteren

5min

Meer info

De Kempen heeft het potentieel om dé waterbuffer van Vlaanderen te worden. Dat zegt Bas Van der Veken, voorzitter van het Vlaams Overleg Regionale Landschappen, nu minister Jo Brouns (CD&V) alle 18 regionale landschappen jaarlijks wil ondersteunen met 150.000 euro. "Het Kempense zand kan zeer waterdoorlatend zijn. Dat maakt het extra gevoelig voor droogte, maar met de juiste technieken slaan we water net langer op in de grond en kunnen we de droge periodes beter trotseren." 

Jo Brouns (CD&V), Vlaams minister van Omgeving, gaat voortaan alle 18 regionale landschappen structureel ondersteunen met jaarlijks 150.000 euro. Goed voor zo'n 2,7 miljoen euro in totaal. Zo wil de minister de landschappen meer zekerheid geven om projecten voor te bereiden en mensen op het terrein te begeleiden.

De Vlaamse steun krijgt een regeling met afspraken voor meerdere jaren. De eerste plannen lopen van 2027 tot en met 2029. Daarna volgen periodes van 5 jaar. De subsidie wordt jaarlijks toegekend en bedraagt maximaal 150.000 euro per regionaal landschap.

Je moet mensen samenbrengen, plannen uitwerken en ook afspreken wie nadien voor het beheer zorgt

Jo Brouns (CD&V), Vlaams minister van Omgeving

"Een landschap verzorgen vraagt tijd", zegt Brouns. "Je moet mensen samenbrengen, plannen uitwerken en ook afspreken wie nadien voor het beheer zorgt. Onze regionale landschappen doen dat werk, dicht bij de mensen en met kennis van hun streek. We willen hen meer zekerheid geven om daarmee door te gaan."

Bas Van der Veken, voorzitter van het Vlaams Overleg Regionale Landschappen en coördinator van Regionaal Landschap Kleine en Grote Nete, is blij met de steun van de minister. "Naast de gemeenten en de provincies, die ons ook al ondersteunen, hebben wij al langer een samenwerking met Vlaanderen, maar die was altijd via tijdelijke overeenkomsten geregeld." 

"Specifiek krijgen we nu de opdracht om vooral de Blue Deal, een ruim pakket aan maatregelen tegen wateroverlast en waterschaarste, mee te ondersteunen. Regionale landschappen zijn daarvoor de geknipte partner. Wij kunnen landbouwers, particulieren, verenigingen en lokale besturen samenbrengen en zo de juiste acties ondernemen." 

Ook Brouns ziet dat zo. "We willen mensen helpen die iets willen doen voor hun omgeving. Wie samen met zijn buren water wil vasthouden, moet kunnen rekenen op advies en begeleiding. Regionale landschappen kunnen de juiste mensen rond de tafel krijgen." 

"Verder gaan we het geld ook moeten gebruiken om bij te dragen aan het Natuurherstelplan dat in opmaak is", zegt Van der Veken. "Dat gaat niet alleen over de zeldzaamste soorten of het herstellen van onze belangrijkste natuurgebieden, maar ook over het herstellen van kleine landschapselementen zoals houtkanten of acties ondernemen voor onze wilde bestuivers."

Volgens Van der Veken wordt daar al hard aan gewerkt in de Kempen. "We zijn al even bezig met het herstellen van houtkanten. Ze verbinden niet alleen natuurgebieden, maar verhogen ook de ecologische kwaliteit van het landbouwgebied."   

"Wat we precies met het geld gaan doen, zal uiteraard van streek tot streek verschillen. In Haspengouw zal bijvoorbeeld eerder worden ingezet op het behoud en herstel van hoogstamboomgaarden, terwijl in de Poldergebieden de focus op wetlands en natte natuur kan liggen." 

Dat laatste kan volgens Van der Veken ook in de 'droge' Kempen. "We hebben nog maar net de effecten van extreme hitte en extreme droogte gezien. Als keerzijde daarvan krijgen we ook meer periodes van extreme wateroverlast. Als we die willen bufferen moeten we ons landschap veel robuuster inrichten." 

"De Kempen heeft het potentieel om dé waterbuffer van Vlaanderen te worden en zal dus tegen een stootje moeten kunnen. Een zandbodem is natuurlijk zeer gevoelig voor droogte. Die heeft veel koolstof nodig om water en nutriënten vast te houden." 

We kunnen infiltratiezones inrichten of landschapselementen aanleggen die water langer vasthouden

Bas Van der Veken, voorzitter van het Vlaams Overleg Regionale Landschappen

"We willen dus gerichte acties ondernemen die dat ook mogelijk maken. Zo kunnen we infiltratiezones inrichten, meer agro-ecologische principes toepassen of landschapselementen aanleggen die water langer vasthouden en langzaamaan laten insijpelen in de zandbodem." 

Een wonderoplossing tegen de klimaatverandering is het niet, benadrukt Van der Veken. "Maar veel kleine acties op lokaal niveau kunnen samen wel een groot verschil maken. Daarom gaan we met al onze partners rond de tafel zitten om concrete plannen uit te werken."