Met tal van camera's en artificiële intelligentie: zo voert Antwerpen (dure) strijd tegen sluikstort steeds verder op

Artikel luisteren

5min

Meer info

In Antwerpen wordt het gespecialiseerde team dat met camera's en artificiële intelligentie sluikstorters identificeert en beboet, uitgebreid van 20 naar 31 medewerkers. Zo voert de stad de strijd tegen sluikstort steeds verder op. VRT NWS ging kijken hoe het camerateam van de stad te werk gaat.

Samenvatting:

• Antwerpen breidt zijn sluikstortteam 'Team Hercules' uit van 20 naar 31 medewerkers.

• De stad betaalt jaarlijks 44,88 miljoen euro om sluikstort en zwerfvuil op te ruimen.

• Het team gebruikt camera's en artificiële intelligentie (AI) die een melding geven bij veranderingen aan bijvoorbeeld een vuilnisbak. Een medewerker controleert dan zelf of het om sluikstort gaat en zoekt de dader op.

• Sluikstorters riskeren in Antwerpen een boete van minstens 150 euro, bovenop de opruimkosten. In 2025 verhaalde de stad 306.280 euro aan opruimkosten, meer dan het dubbele van 2024.

44,88 miljoen euro, zoveel betaalt de stad Antwerpen elk jaar om sluikstort en zwerfvuil van straat te krijgen. "Dat is natuurlijk veel te veel", geeft ook burgemeester Els van Doesburg (N-VA) toe. "Het is echt een mentaliteitsprobleem bij de vervuilers, die vetzakkenmentaliteit moet eruit."

Dat geld wordt ook geïnvesteerd in het sluikstortteam van de stad, waar 11 extra handhavers aan de slag gaan. Team Hercules beschikt vanaf nu over 31 medewerkers in plaats van 20. "Samen met slimme camera's en artificiële intelligentie (AI) geven we het team de nodige spierballen tegen sluikstort", aldus Van Doesburg.

Team Hercules bestaat uit 2 gespecialiseerde teams: het camerateam analyseert beelden om overtreders op te sporen, terwijl het onderzoeksteam op het terrein bewijsmateriaal zoekt in achtergelaten afval. 

Ambtenaren herbekijken beelden waarop iemand mogelijk gesluikstort heeft.

AI is een groot hulpmiddel voor het camerateam. De tientallen medewerkers die achter hun computerscherm zitten, krijgen via AI een melding als er iets verandert bij bijvoorbeeld een vuilnisbak of een glasbol. 

Axel* bekijkt vanachter zijn bureau een man die een vuilnisbak in een sorteerstraatje niet open krijgt en dan maar beslist om zijn vuilniszakken achter te laten. "Daarvan krijg ik een melding via AI en die moet ik dan zelf controleren", vertelt hij. "Als er bijvoorbeeld een oude matras of een fiets gezet wordt, krijgen we daar ook een melding van."

Achter zijn bureau bekijkt Axel samen met de burgemeester en de bevoegde schepen hoe iemand sluikstort aan een sorteerstraatje.

Vervolgens moet hij achterhalen wie het sluikstort geplaatst heeft. "In dit geval was het simpel en kon ik de gegevens van de man vinden via zijn A-kaart, waarmee hij de vuilnisbak probeerde te openen", zegt Axel. "Dan maken we vervolgens een proces-verbaal op en kan de man een boete verwachten."

Zo simpel is het identificeren niet altijd. Daarom gaat er ook een team de straat op om daders op heterdaad te betrappen. "Sommige sluikstorters hebben hun vaste dag en vast uur waarop ze hun afval weggooien", zegt Van Doesburg. "Eens dat patroon gekend is, kunnen ze betrapt en beboet worden."

De stad hangt op sommige plaatsen zelfs camera's in vuilnisbakken. Ambtenaren controleren dan of je bijvoorbeeld wel een groene zak bij het GFT-afval gooit, en geen blauwe PMD-zak. Vorig jaar werden er zo 2.706 pv's opgesteld. 254 daarvan bleken onterecht.

Via camera's in vuilnisbakken wordt er gecontroleerd of er niets verkeerd wordt weggegooid.

"We moeten onze processen altijd blijven aanpassen", reageert Ken Casier (N-VA), schepen voor Afval. "Bij die camera's in de vuilnisbakken wordt er elke 5 minuten een foto gemaakt en die wordt gecontroleerd door 2 ambtenaren. Mensen kunnen zich altijd vergissen, we proberen fouten altijd zo snel mogelijk recht te zetten."

AI en een check door het menselijke oog gaan hand in hand bij de strijd tegen sluikstort. "AI helpt om alle beelden te filteren zodat onze mensen efficiënter kunnen werken", zegt Casier. "Het blijft altijd een menselijke taak om te controleren of iets effectief sluikstort is, en of er eventueel verzachtende omstandigheden zijn."

De GAS-boete voor sluikstort is maximaal 500 euro voor volwassenen, 175 euro voor minderjarigen. Een wettelijk minimum is er niet, maar in Antwerpen riskeren sluikstorters een boete van minstens 150 euro, bovenop de opruimkosten. De GAS-ambtenaar bepaalt het bedrag op basis van de zwaarte van de inbreuk, de context (zoals eventuele verzachtende omstandigheden) en eventuele herhaling.

In 2025 werd er 306.280 euro aan opruimkosten verhaald op sluikstorters, meer dan een verdubbeling tegenover 2024. "Onze aanpak werkt, al zijn de boetes niet het doel van onze maatregelen", aldus Casier. "We willen duidelijk maken dat sluikstorten echt niet kan."

*Axel is een schuilnaam omdat de ambtenaar enkel anoniem wilde getuigen over zijn werk.