Is 'Generation Z' echt ongemotiveerd om te werken?

Artikel luisteren

5min

Meer info

Gaat de werkmentaliteit van jongere generaties erop achteruit, zoals een horecabaas uit Herent beweert? Hij gaat voortaan zonder vast personeel verder, omdat hij zich stoort aan de mentaliteit van vooral jongere werknemers. Maar klopt dat beeld wel?

Is er een probleem met de werkmentaliteit van de jongere generaties? Volgens een horecabaas uit Herent wel. Hij ruilt zijn vast personeel in voor een bestelsysteem met QR-codes en een geautomatiseerde pizzamachine die "nooit te laat komt en geen excuses verzint".

Op Facebook schrijft hij dat hij zich vooral stoort aan het "gebrek aan motivatie bij sommige mensen van de jongere generatie". "Ze hebben geen interesse om bij te leren en geen zin om verantwoordelijkheid te nemen. Ze verwachten een goed loon, maar tonen niet de inzet die daarbij hoort."

Het zijn vaak gehoorde vooroordelen over de 'ers, maar kloppen ze ook? Volgens Wim Van der Linden van HR-dienstverlener Randstad niet als het over motivatie gaat. 

"Veel jongeren zijn gemotiveerd om te werken. Voor elk voorbeeld van een jonge, luie werknemer kan ik een tegenvoorbeeld geven van een 40'er, 50'er of 60'er die niet weet wat werken is."

"Verschillen tussen medewerkers worden vooral bepaald door iemands levensfase, functie, mate van zelfstandigheid en digitale vaardigheden en niet door hun geboortejaar. De verschillen binnen een generatie zijn vrijwel altijd groter dan de verschillen tussen generaties."

Ook restaurantuitbaters Christian Michiels en Julie Belaen merken dat er geen gebrek is aan motivatie. "Voor studenten- en flexi-jobs komen jongeren zich spontaan aanbieden", zegt Michiels. "Dat zijn zelfs vaak de meest gemotiveerde werknemers", vult Belaen aan.

"Vaak zijn dat jonge, alleenstaande mensen die een zittend beroep hebben en blij zijn dat ze eens iets anders kunnen doen. Ze kunnen een centje bijverdienen, om bijvoorbeeld een appartement te kopen, en zijn vaak supergemotiveerd."

"Maar vast personeel vinden in de horeca is vaak wel een stuk moeilijker geworden", geeft Christian Michiels toe. "De jongere generaties hechten meer belang aan de werk-privébalans en willen veel flexibiliteit. Dat is in de horeca, met avond- en weekendwerk, soms moeilijker."

"Als ik tegen sollicitanten zeg dat we iemand zoeken om de weekends te doen, haken de meesten af, terwijl daar vroeger minder vragen over werden gesteld", zegt Julie Belaen.

"Dus ja, de mentaliteit is op dat vlak misschien wel wat veranderd. Mijn generatie schoof alles aan de kant om te werken. Maar dat is misschien niet per se beter."

"Je merkt dat ook aan vakantiejobs", zegt Michiels. "Vroeger had je genoeg aan 10 jobstudenten, nu heb je er 20 nodig om de zomer door te komen."

"Jongeren werken niet meer de volledige maand juli of augustus. Ze geven door wanneer ze kunnen werken en wanneer ze vrij willen zijn."

Volgens Wim Van der Linden van Randstad zijn de verschillen in werkmentaliteit vooral te verklaren door de context waarin jongere en oudere generaties zijn opgegroeid.

"Gen Z is opgegroeid met een heel optimistisch beeld van werk. Daardoor hebben ze soms te hoge verwachtingen."

"Jongeren zijn soms al gedemotiveerd als ze 2 maanden naar werk moeten zoeken. Ze beseffen niet altijd dat dat niet zo abnormaal is. Oudere generaties zijn opgegroeid in een tijd waarin er veel meer werkloosheid was, zij hebben automatisch andere verwachtingen."

"Nu wil men graag eerst een lange reis maken voor men werk begint te zoeken. Vervolgens een jaar werken om te sparen voor een nieuwe reis, om uiteindelijk vast werk te zoeken. Dat zijn dingen die vroeger gewoon niet mogelijk waren."

"De jongere generatie verwacht ook een hoog startersloon. Vaak hebben ze al vakantiewerk gedaan, maar ze vergeten dat een studentenjob hen netto per uur dikwijls meer oplevert dan bij een eerste job."

"Studenten- en vakantiejobs zijn vaak ook jobs waar veel flexibiliteit wordt verwacht, zeker in de horeca. Het is dan ook logisch dat veel starters verwachten dat ze die flexibiliteit kunnen doortrekken naar jobs in andere sectoren. Maar wie flexibiliteit vraagt, moet natuurlijk zelf ook flexibel zijn. Daar botst het soms met werkgevers."

Verwacht Gen Z dan niet te veel inspraak en flexibiliteit van de werkgever? Restaurantuitbaters Julie Belaen en Christian Michiels zien er vooral de voordelen van.

"Horecazaken hebben die flexibiliteit vaak nodig. Vast personeel is duur, dus je wil de drukke momenten vooral opvangen met flexi-jobbers of studenten", zegt Belaen. 

"Net daarom is het flexi-statuut in het leven geroepen en dat was een fantastisch idee", zegt Michiels. "Maar sinds het systeem is uitgebreid naar andere sectoren, is het voor de horeca wel moeilijker geworden."

"Als je als flexi-jobber moet kiezen tussen overdag in een supermarkt te werken of tot 's avonds laat in een café, voor hetzelfde loon, dan is de keuze snel gemaakt."