Ilse Aigner genomineerd als eerste vrouwelijke president van Duitsland: "Ze wil president zijn voor iedereen"

Aigner is als katholiek al meer dan 40 jaar lid van de CSU.

De 61-jarige Ilse Aigner zal volgend jaar de nieuwe president van Duitsland worden. Het land krijgt met Aigner zijn eerste vrouwelijke president. Aigner presenteert zichzelf als iemand van het politieke centrum. "Ze wil een duidelijk front vormen tegen de radicale flanken", zegt Duitslandcorrespondent Chiem Balduk.

De Duitse bondskanselier Friedrich Merz heeft vandaag officieel Ilse Aigner genomineerd als presidentskandidaat van Duitsland. Dat kondigde hij vandaag samen met Aigner aan op een persconferentie. Volgens de bondskanselier zal ze een president zijn "met waardigheid en warmte".

Aigner moet nog formeel verkozen worden als president. Dat gebeurt op 30 januari in de Bondsvergadering. Ook de SPD, de coalitiepartij van de CDU, en de oppositiepartij Die Grünen kondigen aan dat ze de kandidatuur van Aigner zullen steunen.

Hoe wordt iemand president van Duitsland?

In Duitsland wordt de president verkozen door de Bondsvergadering. Dat bestaat uit alle leden van het nationaal parlement, de bondsdag, en evenveel leden van de regionale parlementen, de landdagen. De bondsdag komt elke 5 jaar samen en heeft als enige functie het verkiezen van het staatshoofd van Duitsland, de president dus.

De president van Duitsland kent een ambtstermijn van 5 jaar, met een maximum van 2 termijnen. Huidig president Frank-Walter Steinmeier heeft al 2 termijnen gediend en is dus niet meer verkiesbaar. Hij stopt als president in maart 2027.

Aigner is lid van de CSU, de zusterpartij van de CDU. Ze is afkomstig uit Feldkirchen-Westerham, een kleine gemeente in de buurt van München, in de deelstaat Beieren, waar ze nog steeds woont. Haar ouders hadden een zaak in elektronica.

Na de middelbare school kiest Aigner voor een opleiding in de radio- en televisietechniek, en later voor een opleiding tot elektrotechnicus. Ze werkt mee in het elektrobedrijf van haar ouders. Daarna werkt ze ook aan het ontwerpen van helikopters bij Eurocopter, vandaag bekend als Airbus Helicopters.

Het is in thuisgemeente Feldkirchen-Westerham dat Aigner haar politieke carrière start. In 1990 begint ze er als gemeenteraadslid. Al snel stoot ze door naar hogere politieke functies. In 1994 wordt ze verkozen in het regionale parlement en in 1998 in de nationale Bondsdag.

Aigner werd als Beierse politica ook soms gezien traditionele Beierse kleding.

Aigner schopt het in 2008 tot federaal minister. In de regering-Merkel is ze minister van Voedsel, Landbouw en Consumentenbescherming. Later keery ze terug naar deelstaat Beieren, waar ze vicepremier wordt. Sinds 2018 is ze voorzitter van het Beierse regionale parlement.

Volgens Chiem Balduk, Duitslandcorrespondent voor VRT NWS, benadrukte Aigner vandaag haar positie als centrumfiguur. "Ze is iemand die ook binnen de CDU als centrumpoliticus geldt", zegt hij in De Wereld Vandaag op Radio 1.

"Dat is anders dan bondskanselier Merz, die meer aan de rechterflank van de partij zit", zegt Balduk. "Aigner vindt het belangrijk dat ze vanuit haar positie steun heeft van de sociaaldemocraten en de groenen. Op die manier kunnen ze vanuit het centrum een duidelijk front vormen tegen de radicale flanken, zoals de Afd en Die Linke."

Voor Aigner is haar gematigde positie belangrijk in de huidige Duitse democratie, vertelt Balduk. "Ze wil laten zien dat ze president is voor iedereen, maar vanuit het politieke midden."

Bovendien profileert Aigner zich ook als iemand van het volk, zegt Balduk. "Door haar opvallende achtergrond als elektrotechnicus wordt ze ook gepresenteerd als iemand die daadwerkelijk tussen de bevolking staat."

De president van Duitsland heeft weinig politieke macht. "De functie is grotendeels symbolisch", legt Balduk uit. "Je ziet de president vooral op herdenkingen of na aanslagen."

Huidig president Steinmeier sprak vandaag tijdens een herdenking van de Kristallnacht.

Toch is de rol van de president niet te onderschatten. "Als er grote staatsrechtelijke of politieke kwesties zijn, kijkt men wel naar de bondspresident. Als een coalitie ruzie heeft, kan de president tussenkomen en bemiddelen. Daarvoor heb je iemand nodig die boven de partijen staat."

Soms kan de president wel zijn mening uitspreken. "De huidige president, Steinmeier, wordt naar het einde van zijn termijn toe wat meer uitgesproken", zegt Balduk. "Zo spreekt hij zich nu uit over de AfD en CDU, of over de steun aan Oekraïne."

Volgens Balduk zou Aigner nu dus ook een politiekere invulling aan haar functie kunnen geven. Of dat ook zo zal zijn, valt af te wachten.