Hoe privécollectie van een scheepskapitein uitgroeide tot omstreden dierenpark: het hobbelige parcours van Pakawi in Olmen

In 2019 werd de Olmense Zoo omgedoopt tot Pakawi Park.

Artikel luisteren

7min

Meer info

Dierenpark Pakawi Park in Olmen is al bijna een halve eeuw een begrip in de Kempen. Wat begon als de privécollectie van een scheepskapitein, groeide uit tot een van de bekendste dierenparken van Vlaanderen. De steun voor de zoo blijft groot, blijkt ook uit de solidariteitsactie die vandaag wordt georganiseerd. Toch kende Pakawi een hobbelig parcours, met onder meer een tijdelijke sluiting en een veroordeling voor aanranding van een van de uitbaters. VRT NWS blikt terug op de bewogen geschiedenis van het dierenpark.

Samenvatting:

• Dierenpark Pakawi Park in Olmen krijgt vandaag steun van buurtbewoners en de gemeente Balen met een actiedag, nadat Vlaams minister van Dierenwelzijn Ben Weyts had beslist om 16 dierenverblijven te sluiten. De Raad van State schorste die beslissing, dus de verblijven mogen voorlopig openblijven.

• Het park begon in 1976 als privécollectie van scheepskapitein Louis Roofthooft en kwam vaker negatief in het nieuws, onder meer door aanvallen van dieren, kritiek op dierenwelzijn en een verplichte sluiting in 2017. Vandaag blijft de toekomst onzeker.

Pakawi Park is niet onbesproken. Toch kan het park nog altijd rekenen op veel steun van buurtbewoners en het gemeentebestuur. Zo vindt vandaag ook een actiedag plaats in het park met extra animatie en voordelige toegangstickets, een initiatief dat mee wordt ondersteund door de gemeente Balen.

De steunactie komt er nadat Vlaams minister van Dierenwelzijn Ben Weyts had beslist om 16 dierenverblijven te sluiten. Die maatregel ging normaal vandaag in, maar de schorste de beslissing van de minister in afwachting van een definitieve uitspraak. De verblijven mogen voorlopig dus openblijven.

Het is lang niet de eerste keer dat het dierenpark het moeilijk heeft. Wat begon als de privécollectie van een gepassioneerde dierenliefhebber, groeide uit tot een van de bekendste, maar ook meest besproken dierentuinen van Vlaanderen. Van incidenten en discussies over dierenwelzijn tot een verplichte sluiting en een doorstart onder een nieuwe naam: we doken in de bewogen geschiedenis van de voormalige Olmense Zoo.

De geschiedenis van de dierentuin in Olmen begint in 1976. Dat jaar verhuisde de Antwerpse dierenliefhebber en voormalige scheepskapitein Louis Roofthooft zijn collectie exotische dieren naar de Kempense deelgemeente. Wat begon als een privéverzameling, groeide uit tot een publiek dierenpark. In 1980 opende het park de deuren voor bezoekers.

Volgens voormalig directeur Charel Verheyen begon alles met een chimpansee. "Roofthooft was in Afrika en zag op een markt een chimpansee. Toen hij hoorde dat ze het dier wilden opeten, vond hij dat zo erg dat hij het kocht en meenam naar België."

Na het overlijden van Roofthooft in 1994 kwam het dierenpark in de handen van Verheyen terecht. "Zijn weduwe heeft me gecontacteerd. Ik zat toen al in de dierenwereld en had zelf privé jonge cheeta's gekweekt."

Verheyen begon meteen na de overname met de uitbreiding van de zoo.

Onder de nieuwe eigenaar begon het park aan een forse uitbreiding. "Toen ik het kocht, was het een klein dierenpark van ongeveer 4 hectare. Er zaten al enkele dieren, maar het was nog beperkt. Uiteindelijk hebben we het uitgebouwd tot een zoo van 20 hectare. Alles heb ik zelf gedaan, het was mijn levenswerk", zegt Verheyen.

"Ik heb een mooie tijd gehad in mijn park, soms ook moeilijk, maar altijd vochten we ons weer een weg terug."

Onder Verheyen werd het park bekend om de katachtigen. "Daar gaf ik altijd al de voorkeur aan. Van cheeta's zijn we overgegaan op allerlei soorten panters, tijgers, leeuwen. Er zat een uitzonderlijke collectie roofdieren."

"In die tijd hadden we ook nog circusvoorstellingen met enkele dieren. Achteraf lieten we het publiek dan ook foto's maken met bijvoorbeeld jonge leeuwen of een jonge poema. Dat is nu natuurlijk allemaal gedaan." Verheyen ontving ook heel wat bekende Vlamingen in zijn zoo. "Ik heb daar nog steeds warme herinneringen aan."

Charel Verheyen met één van zijn jachtluipaarden.

Het park groeide uit tot een bekende attractie in de Kempen en trok jarenlang bezoekers uit heel Vlaanderen. Tegelijk kreeg de toenmalige Olmense Zoo ook kritiek te verwerken, onder meer over de kweekmethoden en het dierenwelzijn.

Daarnaast werd het park opgeschrikt door enkele ernstige veiligheidsincidenten. In 2002 verloor een gids een oog nadat ze te dicht bij een kooi kwam en werd aangevallen door een Bengaalse witte tijger. In 2007 kwam een 37-jarige vrouw om het leven nadat ze in een cheetaverblijf binnenging na sluitingstijd. 

Deze bekende Vlamingen bezochten de zoo

Het dieptepunt kwam op 11 oktober 2017. De Vlaamse overheid trok de erkenning van de Olmense Zoo als publieke dierentuin in wegens aanhoudende tekortkomingen op het vlak van dierenwelzijn. Het park moest sluiten voor bezoekers. Een maand later opende het park opnieuw met een nieuwe erkenning én een nieuwe directie. 

Na de sluiting en de heropening sloeg de dierentuin een nieuwe weg in. In 2019 veranderde de naam van Olmense Zoo naar Pakawi Park. Zo wilde de dierentuin een nieuwe start maken met een modernere uitstraling en meer aandacht voor dierenwelzijn.

In 2022 kwam Pakawi Park opnieuw negatief in het nieuws toen een medezaakvoerder werd verdacht van tegenover vrouwelijke personeelsleden, onder wie ook minderjarige jobstudenten.

Dat speelde zich niet alleen af in het dierenpark, maar ook in een bioscoop waar de man een leidinggevende functie had. Hij maakte seksuele opmerkingen, betastte vrouwen en kuste sommigen op de mond.

De zaak kwam in 2024 voor de in Turnhout. De medezaakvoerder werd veroordeeld tot 4 jaar cel, waarvan 2 jaar met uitstel, voor de aanranding van 9 vrouwen. Voor de aanklachten van 2 andere vrouwen werd hij vrijgesproken.

Ook de laatste tijd was Pakawi niet onbesproken in het nieuws. Vorige maand besloot Vlaams minister van Dierenwelzijn Ben Weyts (N-VA) om 16 dierenverblijven te sluiten, onder meer die van de giraffen en de tijger. Volgens de minister zijn er ernstige en aanhoudende problemen met de veiligheid, de hygiëne en het dierenwelzijn. 

Pakawi trok naar de Raad van State en krijgt voorlopig gelijk. De verblijven mogen dus voorlopig openblijven. Op een definitieve uitspraak blijft het wachten. 

Bijna 10 jaar na de verplichte sluiting blijft de toekomst dus onzeker voor het dierenpark. Van de privécollectie van een eigenzinnige scheepskapitein tot een moderne dierentuin onder een nieuwe naam: het park heeft zich telkens opnieuw moeten uitvinden. De vraag is of het dat ook de komende jaren zal blijven doen.