De Russische president Vladimir Poetin en Japanse premier Sanae Takaichi.
Artikel luisteren
4min
Meer info
Vier eilanden van de Koerilen in de Zee van Ochotsk: die liggen al decennia aan de basis van spanningen tussen Rusland en Japan. Dat zegt Ruslandexpert Joris Van Bladel nu de relatie tussen de 2 landen (opnieuw) verslechtert nadat gevechtsvliegtuigen van Rusland het luchtruim van Japan hebben geschonden. "Japan heeft nooit aanvaard dat Rusland die eilanden na WO II heeft ingenomen."
De spanningen liepen vooral op in augustus. Toen bezocht de Russische president Vladimir Poetin de betwiste Koerilen-eilanden. Japan reageerde verontwaardigd: de Japanse premier Sanae Takaichi noemde het bezoek "onaanvaardbaar". Het land riep ook de Russische ambassadeur op het matje.
Poetin bezocht in augustus de Koerilen.
Door de incidenten lopen de spanningen tussen beide landen opnieuw op, bevestigt Ruslandexpert Joris Van Bladel van het Egmont-instituut. "Vandaag gaat het vooral om de Koerilen-eilanden." Die eilanden liggen al decennia aan de basis van het conflict.
Maar de rivaliteit tussen de 2 landen is veel ouder, zegt Van Bladel. "In 1904 verloor Rusland de Japans-Russische oorlog, wat een belangrijk moment was in de geschiedenis van Rusland." Ook tijdens de Tweede Wereldoorlog vochten de landen intensief met elkaar. "Het zijn dus oude spanningen tussen 2 grootmachten."
De Koerilen zijn een eilandengroep van 56 eilanden die zich uitstrekt van het Russische schiereiland Kamtsjatka tot aan Japan, in de Zee van Ochotsk. De eilanden behoren vandaag tot het Russische grondgebied.
Japan betwist dat de 4 meest zuidelijke eilanden Rusland toebehoren. Volgens Japan zijn de eilanden, die het de Noordelijke Gebieden noemt, Japans grondgebied. Op de geclaimde eilanden wonen ongeveer 16.800 mensen.
Het territoriale geschil is al een oude kwestie, zegt Van Bladel. "Na de Tweede Wereldoorlog nam de de Koerilen in", zegt hij. "Sindsdien worden die eilanden bezet door Rusland. Tot nu toe raakt de kwestie maar niet opgelost."
Beide landen discussiëren sindsdien over de complexe juridische status van de eilanden. Rusland meent dat het volledige heeft over de eilanden, omdat die na de Tweede Wereldoorlog aan Rusland zijn gegeven in vredesakkoorden. Japan is het daar niet mee eens en zegt dat de eilanden zowel juridisch als historisch gezien tot Japan behoren.
Volgens Van Bladel hebben beide landen de voorbije decennia wel geprobeerd tot een oplossing te komen. "Voormalig Japans premier Abe heeft heel vaak gesproken met Poetin, mogelijk wel 30 keer. Maar uiteindelijk hebben die onderhandelingen niets opgeleverd."
Japan hield erg vast aan zijn standpunt, stelt Van Bladel. "De Russen hebben op een bepaald moment voorgesteld om 2 eilanden aan Japan over te dragen. Maar Japan bleef principieel bij het standpunt dat de eilanden Japans waren." Japan wees het Russische voorstel dus af.
"Japan heeft nooit aanvaard dat de eilanden zijn ingenomen door Rusland." Desondanks zal het land niet snel overgaan tot militaire acties, denkt hij. Japan heeft geduld en probeert het geschil via diplomatieke wegen op te lossen.
Toch gelooft Van Bladel dat de spanningen in de toekomst hoog zullen blijven. "De nieuwe Japanse premier Takaichi neemt hardere standpunten in tegenover Rusland. Zo verbetert de relatie met Rusland er niet op."
"Daarbij is Japan ook een van de landen die Oekraïne het hardst steunen. Dat komt omdat Japan dus gelijkaardige territoriale bekommernissen heeft." Die steun verhoogt ook de spanningen.
Tot slot wil Van Bladel de vergelijking maken met Europa. "Europa heeft maar 1 probleem: Rusland. Tegelijkertijd heeft Japan er 3: Noord-Korea, China en Rusland." Ook dat kan de defensieve houding van het land deels verklaren.
Source: VRT NWS · Jakob Van Elsen
At a glance
- Topic
- World
- Country
- 🇧🇪 BE
- Publisher language
- NL
- Added to Allnira