G20-leden willen niet poseren met Russisch minister Lavrov, dus geen 'familiefoto'

De Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov tijdens de openingssessie van de G20 in Atlanta.

Artikel luisteren

6min

Meer info

De traditionele 'familiefoto' bij het begin van de G20-vergadering in de Verenigde Staten is op het laatste moment geschrapt. Een aantal landen weigerde om naast de Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov te verschijnen. "Er is geen sprake van een normale situatie met Rusland", zei de Duitse minister van Buitenlandse Zaken.

De ministers van Buitenlandse Zaken van de G20 komen momenteel samen in Atlanta, in de Amerikaanse staat Georgia. Ze bereiden er de G20-top van staatshoofden en regeringsleiders later dit jaar voor. Die vindt plaats op 14 en 15 december in Miami, in Florida.

Traditioneel wordt aan het begin van een G20-vergadering een 'familiefoto' gemaakt, een portret van alle aanwezige vertegenwoordigers. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio besliste echter om het fotomoment te schrappen.

Verschillende landen hadden Rubio laten weten dat ze niet naast de Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov wilden poseren. Als reden noemden ze de Russische oorlog tegen Oekraïne.

Wat is de G20?

De G20 ('Groep van 20') is een samenwerkingsverband van de 19 grootste economieën ter wereld, aangevuld met de Europese Unie en de Afrikaanse Unie.

De leden vertegenwoordigen ongeveer 85 procent van de wereldeconomie en 75 procent van de wereldhandel. Onder anderen de Verenigde Staten, China, India, Frankrijk, Duitsland, Brazilië, Saudi-Arabië en Turkije zijn lid. 

De G20 bespreekt op zijn vergaderingen wereldwijde economische en politieke situaties. Economie, handel, inflatie, klimaatverandering en geopolitieke spanningen zijn enkele thema's. 

Het is vooral een forum waar de G20-leden afspraken proberen te maken. Het kan geen wetten opleggen.

Onder meer de landen van de Europese Unie, het Verenigd Koninkrijk, Australië en Canada hadden ermee gedreigd om het fotomoment te boycotten of weg te lopen als Lavrov erbij zou staan.

"Er zal onder geen beding een groepsfoto zijn waar Europese partners en de heer Lavrov samen op staan", zei de Duitse minister van Buitenlandse Zaken Johann Wadepuhl vooraf. "Er is geen sprake van een normale situatie met Rusland."

Wij gaan op die manier niet met de Russen om, en dat doen we al een aantal jaar niet meer

Ed Milliband, de Britse minister van Buitenlandse Zaken

"Australië is duidelijk en consistent: wij zullen de wrede en illegale Russische invasie van Oekraïne niet normaliseren", zei een woordvoerder van de Australische minister van Buitenlandse Zaken Penny Wong.

"Wij gaan op die manier niet met de Russen om, en dat doen we al een aantal jaar niet meer", luidde het ook bij de Britse minister van Buitenlandse Zaken Ed Milliband.

In een interview met het Franse persagentschap AFP verdedigde ook Kaja Kallas, de hoge vertegenwoordiger van de EU voor buitenlands beleid, het besluit. Volgens haar mogen "de oorlogsmisdaden rond deze tafel niet gebagatelliseerd worden".

Minister Rubio zou nog overwogen hebben om 2 foto's te laten maken, eentje met en eentje zonder Lavrov, maar dat ging uiteindelijk niet door.

"Om te voorkomen dat een ceremonieel fotomoment zou uitgroeien tot een diplomatieke afleiding, besloot de VS ervan af te zien en de focus volledig op de inhoudelijke besprekingen te houden", zei een functionaris van Buitenlandse Zaken.

Rusland is een van de oorspronkelijke leden van de G20 en maakt er vandaag nog altijd deel van uit. De G20 heeft geen formele procedure om een lidstaat te schorsen of uit te sluiten.

Maar de aanwezigheid van Rusland bij de G20 is omstreden sinds de Russische invasie in Oekraïne begin 2022. Voornamelijk westerse landen vragen om Rusland te weren, maar dat botst dan weer op verzet van andere landen.

Sinds de oorlog in Oekraïne is president Vladimir Poetin niet meer persoonlijk op een G20-top verschenen. Rusland wordt doorgaans vertegenwoordigd door minister van Buitenlandse Zaken Lavrov.

Lavrov zelf reageerde afwijzend op de beslissing. "Ik noem dit 'groepsfotodiplomatie'", zei hij op een persconferentie. "Als het allerbelangrijkste voor hen is hoe ze op een groepsfoto staan en wie er naast hen staat, dan zegt dat eigenlijk alles."

De Verenigde Staten zijn dit jaar gastheer van de G20. De relatie tussen de VS en Oekraïne is de voorbije weken flink bekoeld, de betrekkingen met Rusland daarentegen lijken enigszins te zijn ontdooid.

Enkele weken geleden zei VS-president Donald Trump dat het tijd was dat de Oekraïense president Volodymyr Zelensky vervangen werd. Oekraïne, dat geen lid is van de G20 maar wel geregeld aan vergaderingen deelneemt, is niet uitgenodigd voor de top in december. 

Tegelijk sloot Trump enkele weken geleden een akkoord met de Russische president Poetin voor de invoer van Russisch gas in de VS. Hij blokkeerde ook een groot Amerikaans sanctiepakket tegen Rusland.

Tijdens de openingssessie van de G20 spraken Europese landen en Australië zich nogmaals uit voor Oekraïne en tegen de Russische invasie.

"Laat ik dit rechtstreeks tegen de Russische minister van Buitenlandse Zaken zeggen: we weten allemaal wie de agressor is in deze oorlog", zei de Britse minister van Buitenlandse Zaken Ed Miliband tegen Lavrov.

De Australische minister van Buitenlandse Zaken Penny Wong noemde de Russische invasie wreed en ongerechtvaardigd. "De illegale oorlog van Rusland heeft de internationale markten ontwricht en de wereldwijde voedselzekerheid verslechterd", zei ze.

VS-minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio riep ondanks de verdeeldheid op tot eenheid rond kwesties die de internationale veiligheid en de handel bedreigen. "We bevinden ons op een cruciaal moment", zei hij.