Experts maken zich zorgen over faillissement chemiereus Vynova in Tessenderlo: "Sterke schouders zijn het aan het begeven"

De directie van Vynova in Tessenderlo heeft vandaag het faillissement aangekondigd.

Artikel luisteren

6min

Meer info

Het faillissement van het chemiebedrijf Vynova in Tessenderlo is een nieuwe opdoffer voor de economie in Limburg. Naast de 600 personeelsleden zullen ook honderden werknemers bij toeleveranciers en afnemers de impact voelen. "Dit faillissement komt hard aan in Limburg, maar de oorzaak ligt niet in Limburg", zegt professor Economie Piet Pauwels van de UHasselt. "De industrie en de sector van de basischemie heeft het al langer moeilijk door een overproductie, sterke concurrentie en hoge energieprijzen." 

Na de sluiting van bedrijven als Sappi en Celanese in Lanaken, valt er met het faillissement van Vynova in Tessenderlo ook een doek over een chemiereus. 600 werknemers verliezen hun baan, en werkgeversorganisaties verwachten dat er de komende weken en maanden ook klappen zullen vallen bij de toeleveranciers en afnemers van Vynova. Daardoor zullen er uiteindelijk een veelvoud aan jobs verloren gaan.

"Vynova is een heel belangrijk verlies voor onze economie. Het is niet het eerste en het zal misschien zelfs niet het laatste zijn", legt professor Piet Pauwels van de UHasselt uit.

"En als we het over Vynova hebben, dan moet ik vaststellen dat dit bedrijf toevallig in Limburg ligt. Op die site is er al van voor 1900 chemische activiteit in verschillende vormen en bij verschillende bedrijven. We hebben een groot probleem, dat is nu een probleem voor Limburg, maar de oorzaak is niet Limburgs."

In heel Europa gaat de industrie al jaren achteruit. "En Limburg ontsnapt daar niet aan. Chemiebedrijf Vynova maakt chloorverbindingen. Dat zijn basisgrondstoffen, voornamelijk voor plastic en PVC. Daarvan weten we dat er al lange tijd een overcapaciteit is en een beperkte vraag", legt Pauwels uit.

"Voor die productie is veel energie nodig en de energieprijzen liggen in Europa een pak hoger dan in andere continenten. Daardoor is er een grote concurrentie. Als we dat allemaal samennemen, dan zie je dat dit de bedrijven zeer veel geld kost. Het is de vraag wie het nog lang volhoudt. Vandaag stellen we vast dat de zakken en de portefeuille bij Vynova leeg zijn."

"En in Nederlands-Limburg zijn er al maanden verhalen van stilstaande bedrijven en langs het Albertkanaal idem", merkt Pauwels. "En in de Antwerpse haven houdt men toch ook de billen dicht, omdat een aantal bedrijven het zeer moeilijk hebben."

Enkele jaren geleden stond Vynova nog te prijken op plaats 2 in de VKW TOP500. "En vandaag dreigt een belangrijke schakel in onze basischemie weg te vallen. Het contrast kan nauwelijks groter zijn", vindt Johan Schildermans, manager belangenverdediging bij werkgeversorganisatie VKW Limburg. "Als zelfs zulke sterke industriële schouders breken, moeten alle alarmbellen afgaan."

"Er moeten aan de Europese overheid toch een aantal fundamentele vragen gesteld worden", vindt professor Pauwels. "Wil Europa nog basischemie of gaan we dat allemaal inkopen bij andere partijen en hopelijk van bevriende partijen? Want dit is meer dan een centenkwestie. Waar wil Europa naartoe met haar bedrijven, sectoren, eigenheid, en haar autonomie en onafhankelijkheid?"

"Het is tijd voor een echt reddingsplan voor onze industrie, op elk beleidsniveau", nuanceert VKW. We kunnen niet bij elke nieuwe fabriekssluiting vaststellen dat het 5 voor 12 is. Voor onze industrie is het al heel lang 5 over 12." 

"Een competitief energiebeleid, een gelijk speelveld, een structurele aanpak van onze loonkostenhandicap en een hervorming van de automatische loonindexering zijn geen theoretische economische discussies meer. Vynova toont bijzonder pijnlijk wat er op het spel staat", zegt Schildermans.

"Wie industrie verliest, verliest niet alleen jobs van vandaag. Die verliest ook investeringen, kennis, productieketens en welvaart voor morgen", waarschuwt VKW.

Intussen laten Vlaams minister-president Matthias Diependaele (N-VA) en Vlaams minister Jo Brouns (CD&V) weten dat Vlaanderen zich de voorbije maanden heeft ingezet om een oplossing te vinden en dat ze een doorstart willen blijven ondersteunen.

"Als we onze industrie in Vlaanderen willen houden, moet Europa dringend zorgen voor betaalbare energie en een eerlijk speelveld. Ik voel daar op Europees niveau nog te weinig urgentie", zegt Diependaele. "Ondertussen blijven wij alle kansen onderzoeken om industriële activiteiten, jobs en kennis in Tessenderlo te behouden."

"Dit gaat niet alleen over de toekomst van 1 bedrijf, maar ook over de toekomst van een industriële site die van strategisch belang is voor Limburg en Vlaanderen", vult Brouns aan.

Vlaanderen wil nauw betrokken blijven bij de gesprekken over de toekomst van de site. "We zullen alle kansen op een doorstart maximaal ondersteunen. Het faillissement van een bedrijf mag niet het einde betekenen van de industriële toekomst op die plek", klinkt het.

Ook de vakbonden hopen dat er alsnog een kleine overname mogelijk is of een doorstart van enkele gezonde afdelingen van Vynova.

Professor Pauwels acht dat weinig realistisch. "Dat is een zeer nobele gedachte, maar dat is niet zo evident. Al die productiesystemen, zowel binnen dit bedrijf als de connecties met de andere bedrijven, dat is een hele puzzel die aan elkaar hangt. Die pijpleidingen bijvoorbeeld, kunnen niet zomaar verplaatst worden."