Een drukke verkeersas in Antalya: naar elektrische auto's is het echt zoeken.

Artikel luisteren

5min

Meer info

In Turkije is momenteel minder dan 1 procent van de auto's elektrisch. Maar dat kan door een groot belastingvoordeel stilaan veranderen, denkt Haluk Sayar, specialist elektrische mobiliteit voor Turkije. Het zal moeten, als het gastland van COP31 de doelstelling voor elektrificatie wil halen die het zelf mee pusht in Antalya.  

In het kort:

  • Turkije schuift als gastland de 35x35-doelstelling naar voren. Maar hoe doet het land het zelf? 

  • De bedoeling is om tegen 2035 35 procent elektriciteit te hebben in het eindverbruik van energie.

  • Turkije zit maar aan 23 procent en heeft nog veel werk. Zeker ook in de transportsector. 

  • Amper 0,62 procent van de auto's zijn elektrisch, maar er is wel een groot belastingvoordeel bij de aankoop.  

Een behoorlijk oud wagenpark waarin het zoeken is naar een elektrische auto, joekels van benzinestations. Het zijn onze eerste indrukken over mobiliteit en infrastructuur in Antalya. Elektrische laadstations hebben we nog niet gespot, maar ze zijn er wel. 

Haluk Sayar, voorzitter van de Euraziatische federatie voor elektrische voertuigen, glimlacht wanneer ik hem mijn indrukken voorleg. "Je hebt gelijk, het wagenpark is oud. Eind vorig jaar was de gemiddelde leeftijd van een passagiersauto in Turkije 14,2 jaar." 

35x35-doelstelling? 

Gastland Turkije en Australië (dat de onderhandelingen leidt in Antalya) schuiven de 35x35-doelstelling naar voren op de COP. Die doelstelling wordt nog onderhandeld, maar moet het aandeel van elektriciteit in het eindverbruik van energie (denk aan transport, gebouwen en industrie) opkrikken naar gemiddeld 35 procent wereldwijd, tegen 2035. Hoe doet gastland Turkije het eigenlijk? We namen de transportsector onder de loep. 

Van de zowat 80 miljoen auto's die Turkije telt, zijn er momenteel ongeveer een half miljoen elektrisch. Omgerekend 0,62 procent. Toch kan het nu snel gaan, denkt Sayar. Want elektrische auto's hebben een groot belastingvoordeel. 

Dat zit zo: in Turkije betaalt een koper 2 keer belastingen op een nieuwe auto. Er is de klassieke btw (20 procent in Turkije) en dan ook nog een speciale belasting (ÖTV). Hou je vast: voor een auto op benzine of diesel loopt die op tot 90 procent, maar voor elektrische auto's wordt daar een groot voordeel gegeven, met 'slechts' 25 procent speciale consumententaks.  

Sayar rekent even voor: 

  • een 'klassieke' auto op benzine of diesel van 1,5 miljoen Turkse lira komt dan uit op 3,42 miljoen lira (62.000 euro)

  • een elektrische auto van 1,5 miljoen komt uit op 2,25 miljoen (41.000 euro). Ongeveer een derde goedkoper dus. 

Het wagenpark is vrij oud in Turkije en aan vernieuwing toe

Een nieuwe auto blijft een duur verhaal voor een gemiddeld Turks gezin, maar het prijsvoordeel voor de elektrische optie zal een verschil maken, maakt Sayar zich sterk.

"In de eerste 9 maanden van dit jaar was 20 procent van de nieuw verkochte auto's elektrisch. Het gaat snel. Al blijft een nieuwe auto een dure zaak voor een gemiddeld Turks gezin. Voor veel families is het niet haalbaar."

Het laadnetwerk moet meegroeien, maar dat lukt wel, denkt Sayar. "Nu is er 1 laadpunt per 10 auto's. Het aanbod kan groeien, maar ik zie wel een probleem in grote steden, waar ze eventueel het hele net gaan moeten versterken. Daar zijn ingrijpende werken voor nodig."

Haluk Sayar heeft hoop op meer elektrisch transport in Turkije, maar ziet nog wel wat pijnpunten.

Terwijl er iets kan bewegen bij de auto's, ligt het verhaal voor vrachtwagens en bussen veel moeilijker. Daar is er namelijk amper of geen ÖTV in het spel (respectievelijk 4 en 1 procent). Voor elektrische voertuigen kan daar dus amper nog een verschil gemaakt worden.

Die markt komt dan ook helemaal niet van de grond. Terwijl net het zware vervoer de meeste kilometers aflegt en in verhouding veel meer broeikasgassen uitstoot. 

Kiezen voor elektrische bussen is de moeilijkste keuze

Haluk Sayar, specialist elektrische mobiliteit

"Een stad of gemeente die de bussen wil vernieuwen, zal dat niet zo makkelijk kunnen. Een bus op elektriciteit kost ruim 2 keer meer dan een klassieke fossiele bus, een elektrische truck 2 tot 3 keer meer dan een vrachtwagen op diesel.  

"Misschien kan de regering daar een verschil maken met goedkope leningen of goedkopere elektriciteit. Of een lagere wegenbelasting." 

Turkije zal de 35x35-doelstelling wel kunnen halen, denkt Sayar. Het land zit momenteel aan 21 à 22 procent, dicht bij het huidige wereldwijde gemiddelde van 23 procent. "Transport blijft een van de sectoren met de minste elektrificatie." 

"In de huidige teksten over de 35x35-deal mis ik 1 fundamenteel iets: dat het over groene energie moet gaan. Nu zou die elektriciteit in het eindverbruik ook kunnen komen van steenkool- of gascentrales", vertelt Sayar. "Het aandeel groene energie in onze aanmaak van elektriciteit is 43 procent. Turkije heeft veel waterkrachtcentrales. Intussen komen daar wind en zon bij. 

Source: VRT NWS · Michaël Torfs

At a glance

Topic
World
Country
🇧🇪 BE
Publisher language
NL
Added to Allnira