Duizenden mensen in Tsjechië protesteren tegen hervorming openbare omroep: "Niet toestaan wat overheid vandaag doet"

Demonstranten kwamen samen op het centrale plein in het historisch centrum.

Artikel luisteren

4min

Meer info

In de Tsjechische hoofdstad Praag protesteerden afgelopen zondag duizenden mensen tegen een geplande hervorming van de openbare omroep. De demonstranten vrezen dat de overheid de persvrijheid wil verminderen.

Samenvatting:

• Duizenden mensen betoogden zondag in Praag tegen een wetsvoorstel van de Tsjechische regering om de openbare omroep minder geld te geven. Het Lagerhuis keurde het plan zaterdagnacht goed. Ook de Senaat moet het voorstel nog goedkeuren.

• Het plan schaft het kijk- en luistergeld af, waardoor de overheid de omroep volledig financiert. Het budget zal 15 procent lager liggen. Critici vrezen voor de persvrijheid. Medewerkers van de omroep zullen staken op 3 november.

"Niet opnieuw censuur", staat te lezen op een van de kartonnen borden van de demonstranten. Zij eisen dat de regering het wetsvoorstel weer intrekt.

"Ik ben 94 jaar en heb al 2 keer een nationalisering van de televisie meegemaakt in mijn leven", zegt een demonstrant tegen AFP. "Eerst door de nazi’s tijdens de oorlog, daarna door de communisten tot 1989. We mogen niet toestaan wat de overheid vandaag doet."

De Tsjechische regering wil de financiering van de publieke omroep verminderen. De rechtspopulistische regering van premier Andrej Babiš besloot vrijdag om de wetgeving versneld door te voeren. Zaterdagnacht, om 4.36 uur, keurde het Tsjechische Lagerhuis de wetgeving goed.

"We hebben er genoeg van", riepen duizenden demonstranten op het plein.

Het Lagerhuis verplaatste de bespreking van het wetsvoorstel naar zaterdagavond. Zo kon de oppositie minder tegenwerking bieden. Gespecialiseerde commissies zullen het plan nu bespreken. Daarna moet ook de Senaat het plan goedkeuren.

Het plan schaft het kijk- en luistergeld voor de openbare omroep af. Nu betalen Tsjechen maandelijks ongeveer 8,5 euro rechtstreeks aan de omroep. Op die manier hebben de Tsjechische televisie en radio een financieringsbron die onafhankelijk is van de overheid.

Volgens het wetsvoorstel zou de overheid voortaan volledig instaan voor de financiering van de omroep. Het vernieuwde werkingsbudget zou 15 procent lager zijn dan het huidige.

De Tsjechische openbare omroep speelt een belangrijke rol in het medialandschap: de Tsjechische televisie heeft de meeste kijkers van alle mediagroepen in het land.

Het voorstel krijgt veel kritiek in Tsjechië. Een actiegroep van journalisten zegt dat het plan de onafhankelijkheid van de media sterk bedreigt. Ook andere Europese mediaorganisaties uiten hun bezorgdheid.

De voorzitter van de Piratenpartij, deel van de oppositie, vergelijkt de overheid van Babiš met die van Orbán in Hongarije. Die regering beperkte de persvrijheid en vergrootte haar controle over de openbare omroep. Volgens de voorzitter is de regering van Babiš "op weg naar een autoritair regime".

Babiš is sinds december 2025 premier van Tsjechië.

Ook de Tsjechische president, Petr Pavel, gaf kritiek op de versnelde procedure. "Het ondermijnt het vertrouwen in de goede bedoelingen van de voorstanders", zei hij. De president is een voormalig generaal. Hij werd verkozen als onafhankelijke en maakt geen deel uit van de regeringspartijen.

Premier Babiš verdedigt het wetsvoorstel: "Er is geen oorlog gaande tegen onafhankelijke media. Er is geen strijd voor de democratie aan de gang en we bereiden geen nationalisering van de media voor."

Daarnaast zegt de premier dat de overheid niet van plan is om zich te mengen in de programmatie van het nieuws.

De medewerkers van de openbare omroep laten het hier niet bij. Zij hebben een staking aangekondigd op 3 november. Ze krijgen ook steun van vakbonden, universiteiten en kerken. Ook op 15 november staat een bijeenkomst gepland.