Duif, havik of weer een uil? Dit zijn de 2 kandidaten om ECB-voorzitter Christine Lagarde op te volgen

Artikel luisteren

6min

Meer info

Vanmorgen kwam de Eurogroep samen om de mogelijke opvolger van Christine Lagarde, de voorzitter van de Europese Centrale Bank (ECB), te bespreken. Het gaat nog tussen een Nederlander en een Spanjaard. Een korte kennismaking.

Vorige maand was het even schrikken in Frankfurt, op de hoofdzetel van de Europese Centrale Bank. Christine Lagarde maakte bekend dat ze vroegtijdig zal vertrekken als voorzitter.  

Ze wil meer haar gedacht kunnen zeggen over "dingen die haar nauw aan het hart liggen". "Ik wil de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid om me bezig te houden met zaken die geen kwesties van monetair beleid zijn", zei Lagarde ietwat cryptisch.

Alle hens aan dek dus in Frankfurt, want de ECB-voorzitter is een van de machtigste economische functies in Europa. Er moet dus snel werk worden gemaakt van een opvolger.

Wat is de ECB? De Europese Centrale Bank of kortweg ECB wordt ook wel de ‘bank der centrale banken’ genoemd. De ECB werd opgericht in 1998. De hoofdzetel staat in de Duitse stad Frankfurt.

De ECB stuurt de hoeveelheid geld in de eurozone via haar rente. Verlaagt ze de rente, dan wordt lenen goedkoper voor banken, bedrijven en gezinnen. Er wordt dan meer geleend en uitgegeven, en dat geeft de economie een duw.

Verhoogt ze de rente, dan wordt lenen duurder en dat remt de economie af. Zo voorkomt de ECB dat prijzen te snel stijgen en het leven te duur wordt (inflatie). De voorzitter is het gezicht van de ECB en verantwoordelijk voor het dagelijkse bestuur. De voorzitter heeft ook maar 1 stem bij een aanpassing van de rente, maar haar stem kan wel doorslaggevend zijn bij een gelijk aantal stemmen.

De eurolanden willen “tegen het einde van het jaar” beslissen wie Christine Lagarde opvolgt. Dat heeft Eurogroepvoorzitter Kyriakos Pierrakakis maandag gezegd. Er zijn 2 kandidaten: de Nederlander Klaas Knot en de Spanjaard Pablo Hernández de Cos. 

Om de 2 te vergelijken, wordt vaak een vogelanalogie gebruikt. Een havik is dan iemand die voorstander is van een hogere rente, om de levensduurte in bedwang te houden, een duif is iemand die meer fan is van een lagere rente, om de economie te stimuleren. Pablo Hernández de Cos wordt in het algemeen beschouwd als een duif, terwijl de Nederlander Klaas knot eerder een havik is. Christine Lagarde vond zichzelf meer een uil: iemand die in al haar wijsheid boven het gewoel staat.

Pablo Hernández de Cos (55) is de gewezen gouverneur van de Spaanse centrale bank en de huidige directeur-generaal van de Bank voor Internationale Betalingen (BIB), een ontmoetingsplaats voor gouverneurs van centrale banken. Bij de BIB worden ook de reserves van centrale banken beheerd en belegd.

Hernández de Cos is doctor in de economie en jurist. Hij heeft al een verleden bij de ECB, want van 2004 tot 2007 was hij er adviseur van de directie, onder toenmalig voorzitter Jean-Claude Trichet.

In 2018 werd hij de op 1 na jongste gouverneur van de Spaanse centrale bank. In 2024 liep zijn mandaat af. Een jaar later werd hij dan directeur-generaal bij de BIB. 

De Spaanse minister van Economie Carlos Cuerpo, die vandaag de kandidatuur van Hernández de Cos moest komen bepleiten bij de Eurogroep, vat hem zo samen: "Hij durft knopen door te hakken, maar heeft altijd getoond dat hij compromissen kan smeden. En hij heeft een heel stevige economische en technische ervaring."

Als 'duif' is hij een voorstander van een lage rente en dat zal wellicht in de smaak vallen bij landen met veel schulden. 

Klaas Knot (59) is net als zijn tegenkandidaat doctor in de economie. Hij studeerde aan de Rijksuniversiteit Groningen. Leuk, maar niet onbelangrijk detail: zijn doctoraatsverdediging ging onder meer over de begrotingstekorten van EU-landen.

Knot begon al in 1995 aan zijn lange carrière bij De Nederlandsche Bank (de centrale bank van Nederland). Eerst als econoom, later als adjunct-directeur Toezichtstrategie.

In 2011 werd hij - in volle kredietcrisis - de grote baas van DNB. Hij bleef 2 volle termijnen van 7 jaar gouverneur van De Nederlandsche Bank. 

Tussen zijn jobs bij DNB werkte hij ook nog even voor het IMF en ook als topambtenaar bij het ministerie van Financiën. 

Knot staat te boek als een 'havik'. Dat maakt hem vooral populair bij landen die een strakke begroting voeren en streng zijn voor landen met een groot tekort.

De tijd dringt, want huidig voorzitter Christine Lagarde stopt ermee op 7 februari volgend jaar. De hele procedure zou moeten afgerond zijn midden december, klinkt het bij de Eurogroep.

Die Eurogroep moet 1 kandidaat aanbevelen aan de staatshoofden en regeringsleiders. Zij zullen uiteindelijk de beslissing nemen.

Het wordt dus een duif of een havik, tenzij een van de 2 zich uiteindelijk wijs genoeg vindt om het tot uil te schoppen.