Ballistische raket neergeschoten in buurt van Belgische mijnenjager in Midden-Oosten: "Schip waarschijnlijk niet het doelwit"

De Primula in zijn thuisbasis in Zeebrugge

Artikel luisteren

4min

Meer info

Een Frans fregat heeft in oktober een ballistische raket neergeschoten in de buurt van de Belgische mijnenjager Primula. Dat schrijft De Morgen en is door Defensie bevestigd aan onze redactie. De Primula voer door de zeestraat Bab el-Mandeb, bij Jemen, en was naar alle waarschijnlijkheid op weg naar de Straat van Hormuz. Dat de Belgische mijnenjager het doelwit was, is onwaarschijnlijk.

Het incident gebeurde rond 14 oktober. De Belgische Primula voer door de zeestraat Bab el-Mandeb, voor de kust van Jemen, toen tijdens de opdracht een ballistische raket in de buurt werd opgemerkt. Een Frans fregat dat de Primula begeleidde, haalde de raket uit voorzorg neer. 

Vermoedelijk werd de raket afgevuurd door de , een rebellengroep die delen van Jemen, inclusief de kuststrook bij Bab el-Mandeb, in handen heeft. Enkele weken geleden startte Saudi-Arabië met een offensief om de Houthi's weg te drijven uit het kustgebied en zo de rust rond de zeestraat te herstellen. De rebellen reageerden echter met raket- en droneaanvallen op verschillende doelen in Saudi-Arabië.

De Houthi's hebben zowel als militaire schepen in de regio bedreigd.

Waarschijnlijk is de raket die in de buurt van de Primula werd neergehaald een verdwaalde raket van de Houthi's. "Het is immers erg onwaarschijnlijk dat de mijnenjager het doelwit was van een aanval met een ballistische raket", vertelt defensie-expert Jens Franssen.

"Zo'n raket vliegt erg hoog en erg snel, wat het moeilijk maakt om bewegende doelen als een varend schip te raken. In zo'n geval wordt meestal een antischipraket gebruikt."

De Houthi's beschikken over antischip-ballistische raketten, maar zulke wapens moeten over informatie beschikken waarmee ze een bewegend doel kunnen treffen. Het is verre van duidelijk of de Houthi's over voldoende inlichtingen beschikken om zo'n aanval uit te voeren.

Toch is er ook een andere optie: dat het gaat om een waarschuwing of machtsvertoon. De Houthi's hebben alvast geen reden bekendgemaakt waarom de raket werd afgevuurd.

Een mijnenjager is uitgerust om - zoals de naam al weggeeft - zeemijnen op te sporen en onschadelijk te maken. Het schip vormt op zichzelf geen grote offensieve dreiging voor de Houthi's.

De Primula is dan ook niet uitgerust om zichzelf tegen een inkomende raket te verdedigen. Net daarom wordt het begeleid door een Frans escorteschip, dat wel over wapensystemen en sensoren beschikt om luchtdreigingen te neutraliseren. Een ballistische raket kan met hoge snelheid naderen. Het escorteschip moet de dreiging detecteren, beoordelen en indien nodig snel beslissen om in te grijpen.

In Frankrijk loopt een onderzoek naar het incident, maar de autoriteiten houden de informatie voorlopig beperkt. Dat is opvallend, omdat de Houthi's eind september nog hadden toegezegd aan de Europese Unie geen Europese schepen meer aan te vallen. Het is voorlopig onduidelijk of het incident met de Primula die afspraak in het gedrang brengt.

De Belgische mijnenjager Primula is al sinds de zomer actief in het Midden-Oosten. Het schip wacht er op groen licht voor een mogelijke ontmijningsmissie in de . België wil helpen om die belangrijke vaarroute opnieuw vrij te maken van zeemijnen, zodra de omstandigheden dat toelaten na het tussen de VS en Iran.

De Primula behoort tot de oude generatie van Belgische mijnenjagers. Nieuwere schepen zijn uitgerust met geavanceerde sonar en onbemande onderwatervoertuigen die zeemijnen kunnen opsporen en identificeren zonder dat het schip er zelf vlakbij hoeft te komen. Dat maakt het mogelijk om gevaarlijke mijnenvelden systematisch in kaart te brengen en mijnen gericht onschadelijk te maken.

Een gezonken Brits vrachtschip na een aanval van de Houthi-rebellen in 2024.