Actrice Christina Applegate blijkt dan toch niet aan MS te lijden: "Studies wijzen op bijna 20 procent foute diagnoses"

De Amerikaanse actrice Christina Applegate.

Artikel luisteren

7min

Meer info

“Mijn dokter kwam de kamer binnen en zei: ‘Proficiat, u hebt toch geen MS.’” Dat vertelt actrice Christina Applegate in haar podcast MeSsy, die 5 jaar geleden nochtans te horen kreeg dat ze de ziekte heeft. Een verkeerde diagnose is niet uitzonderlijk, zegt neuroloog en MS-specialist Bart Van Wijmeersch. “Studies wijzen op 20 procent foute diagnoses.”

Samenvatting:

• De Amerikaanse actrice Christina Applegate kreeg in 2021 de diagnose multiple sclerose (MS), maar ze blijkt de ziekte toch niet te hebben. Haar klachten verdwijnen niet: "Ik ben helemaal terug bij af. Ik weet niet wat er aan de hand is."

• Neuroloog Bart Van Wijmeersch (UHasselt) is niet verrast: "Er zijn studies die wijzen op 20 procent foute diagnoses." Er bestaat geen test die met 100 procent zekerheid MS aantoont, en veel symptomen kunnen ook andere oorzaken hebben.

• Artsen stellen de diagnose met hersenscans, een ruggenmergprik en het uitsluiten van andere aandoeningen. Volgens Van Wijmeersch heeft Applegate nu officieel geen diagnose, wat ook gevolgen kan hebben voor terugbetalingen en verzekeringen.

Applegate kreeg in 2021 de diagnose multiple sclerose (MS). Nu blijkt dat die diagnose niet klopte.

“Mijn dokter kwam de kamer binnen en zei: ‘Proficiat, u heeft toch geen MS.’ Iedereen was zo blij, maar ik totaal niet.”

Hoewel ze geen MS heeft, verslechtert haar lichamelijke toestand. “Ik ben helemaal terug bij af. Ik weet niet wat er aan de hand is”, zegt Applegate. Ze is vooral bekend van de satirische sitcom 'Married... with Children', maar speelde bijvoorbeeld ook de zus van Rachel in 'Friends'.

Wat is MS?

MS, voluit multiple sclerose, is een auto-immuunziekte, waarbij het immuunsysteem zonder schijnbaar aanwijsbare reden het eigen lichaam aanvalt. Bij MS is het 'doelwit' het centrale zenuwstelsel. Het immuunsysteem valt de beschermende laag rond zenuwbanen aan, en dat beschadigt de zenuwen.

Daardoor kunnen de hersenen moeilijker communiceren met de rest van het lichaam, wat leidt tot verschillende neurologische klachten. Enkele van de symptomen zijn vermoeidheid, spierzwakte en verstoring van evenwicht en coördinatie. Lopen en bewegen is moeilijk. 

Het ziekteverloop is heel onvoorspelbaar. Zenuwen kunnen zodanig beschadigd raken dat ze geen signalen vanuit de hersenen meer kunnen doorgeven naar de spieren en verlamd raken. Sommige MS-patiënten zijn na verloop van tijd tijdelijk of permanent afhankelijk van een rolstoel.

MS is ongeneeslijk, maar niet levensbedreigend. De levensverwachting wijkt nauwelijks af van die van iemand zonder de ziekte. Wel tast MS de levenskwaliteit ernstig aan. Er gaat veel onderzoek naar het bepalen van oorzaken en behandelingen.

“Ik moet nog steeds een rolstoel gebruiken als ik naar de dokter ga. Ik kan niet van de auto naar de spreekkamer lopen. Er gebeurde niets wonderbaarlijks toen ze zei: ‘Je hebt geen MS.’”

Applegate is zichtbaar emotioneel wanneer ze vertelt over de impact van de diagnose. “Ik ben hierdoor in een diepe depressie beland. Ik ben alles kwijtgeraakt."

Applegate nodigde ook dokter Marwa Kaisey, gespecialiseerd in neurologie, uit in haar podcast. Volgens Kaisey komen verkeerde MS-diagnoses “vrij vaak” voor. "Bijna 20 procent van de mensen bij wie MS is vastgesteld, blijkt de ziekte uiteindelijk niet te hebben."

Bart Van Wijmeersch, die ook professor is aan de UHasselt, is niet verrast. “Ik kan niet zeggen dat het echt 1 op de 5 is, maar er zijn wel studies die in de richting van die 20 procent wijzen.”

“Dat komt doordat geen test bestaat die met 100 procent zekerheid kan aantonen dat iemand MS heeft, zoals dat bij sommige andere ziekten met bijvoorbeeld een bloedtest wel mogelijk is", vertelt Van Wijmeersch. "In de meeste gevallen is het heel duidelijk en verloopt de diagnose vrij eenvoudig, maar er zijn ook gevallen die zeer moeilijk te beoordelen zijn.”

Dat is niet alleen moeilijk voor de patiënt zelf, maar kan ook gevolgen hebben voor bijvoorbeeld terugbetalingen en verzekeringen

Bart Van Wijmeersch

Applegate vertelt bijvoorbeeld dat ze echt elk symptoom heeft dat bij iemand met MS kan voorkomen.

Ook dat verbaast Van Wijmeersch niet. “Er zijn heel wat symptomen die niet uitsluitend bij MS voorkomen”, zegt hij. “Denk maar aan vermoeidheid, pijn en geheugenstoornissen. Die kunnen ook andere oorzaken hebben. Een verlamming kan bijvoorbeeld ontstaan door MS, maar evengoed door een ."

Dat betekent niet dat een MS-diagnose lichtzinnig wordt gesteld of op nattevingerwerk berust.

“Er wordt veel werk gemaakt van het vastleggen van de criteria voor MS", vertelt Niels Hellings, onderzoeker naar MS en directeur van het biomedisch onderzoeksinstituut van de UHasselt. “Die criteria worden ook om de 2 tot 3 jaar aangepast.”

“Er wordt vooral gekeken naar witte vlekjes op een hersenscan en naar de plaats waar die zich bevinden. Daarnaast is het belangrijk om na te gaan hoe de afwijkingen zich in de loop van de tijd ontwikkelen. Daarom worden er 2 scans gemaakt, met een bepaalde tijdspanne ertussen”, aldus Hellings.

Ik had een reden waarom mijn dagen zo ellendig waren. En nu heb ik geen reden meer

Christina Applegate

“Ook aandoeningen zoals reuma moeten worden uitgesloten”, vult Van Wijmeersch aan. “Het blijft gewoon een heel moeilijke diagnose.”

"Naast hersenscans voeren artsen ook een ruggenprik uit. Daarbij worden eiwitten tegenwoordig veel gedetailleerder geanalyseerd om afwijkende eiwitpatronen op te sporen. We staan vandaag al veel verder dan vroeger", legt Hellings uit.

"De beeldvormingstechnieken evolueren voortdurend en MRI-scanners worden steeds beter", zegt Van Wijmeersch. “Misschien is bij Applegate een nieuwere beeldvormingstechniek gebruikt waarop geen letsels te zien zijn die op MS wijzen. Maar dat weet ik niet."

“Alles wat ik deed… Ik had een reden. Ik had een reden waarom mijn dagen zo ellendig waren. En nu heb ik geen reden meer. Dat voelt heel onrustig en verwarrend voor me”, vertelt Applegate.

Van Wijmeersch begrijpt dat het nieuws een harde noot om te kraken is. “Ik kan me voorstellen dat je daar niet blij van wordt. Als de dokter een andere diagnose had kunnen stellen, was het een ander verhaal geweest. Ik heb bijvoorbeeld al meegemaakt dat iemand geen MS bleek te hebben, maar neuromyelitis optica. Dat is een ziekte die beter behandelbaar is. Dan is dat uiteraard goed nieuws.”

“Applegate valt nu natuurlijk in een vacuüm", gaat Van Wijmeersch verder. "Haar symptomen zijn niet verdwenen, maar ze weet ook niet wat ze wél heeft. Dat is niet alleen moeilijk voor de patiënt zelf, maar kan ook gevolgen hebben voor bijvoorbeeld terugbetalingen en verzekeringen."

Fouten kunnen zeker gebeuren

Bart Van Wijmeersch

Officieel heeft Applegate nu immers geen diagnose die haar klachten verklaart.

“Elke MS-specialist heeft al zo’n patiënt meegemaakt. Dan zie je afwijkingen of symptomen die op MS lijken, maar niet aan alle criteria voldoen. Ik probeer die patiënten uiteraard te helpen, hun symptomen te behandelen en hen goed op te volgen. Na verloop van tijd kunnen ziektebeelden duidelijker worden. Maar die onzekerheid is niet altijd gemakkelijk", zegt Van Wijmeersch.

Van Wijmeersch maakte ooit eveneens mee dat een persoon alle symptomen van MS had.

"Enkele jaren later moesten we besluiten dat er eigenlijk geen sprake was van een ziekte. Die vrouw kreeg een paar jaar later 2 kinderen en al haar symptomen verdwenen. Dat is uitzonderlijk, maar fouten kunnen zeker gebeuren”, besluit hij.