Μια μητέρα στην εξορία, ο σύζυγός της επίσης διωκόμενος και το μοναχοπαίδι τους πίσω στο σπίτι, με τη γιαγιά. Ένας σιδηροδρομικός που, μαζί με τις διώξεις, αντιμετώπισε και την απόλυση. Δημοτικοί σύμβουλοι, άνθρωποι με δημόσια παρουσία, αλλά και πολίτες λιγότερο γνωστοί, που κατέγραψαν χρόνια αργότερα όσα υπέστησαν στη δικτατορία. Στην έκθεση των Γενικών Αρχείων του Κράτους στη Μαγνησία, ο αντιδικτατορικός αγώνας αποκτά ονόματα, προσωπικές διαδρομές και τη φωνή εκείνων που τον έζησαν. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι αιτήσεις αναγνώρισης της αντιδικτατορικής δράσης, τις οποίες υπέβαλαν οι ίδιοι οι αγωνιστές στις τότε νομαρχίες τη δεκαετία του 1980. Πίσω από τη διοικητική γλώσσα και τα συνημμένα δικαιολογητικά ξεδιπλώνονται συλλήψεις, φυλακίσεις, εκτοπισμοί και οικογενειακοί αποχωρισμοί.
«Μιλάνε οι ίδιοι μέσα από την αίτηση τους», ανέφερε η προϊσταμένη των ΓΑΚ Μαγνησίας, Αννίτα Πρασσά, μιλώντας στην εκπομπή της ΕΡΤ Βόλου «Με το βλέμμα στην πόλη». Όπως εξήγησε, η αξία αυτού του υλικού βρίσκεται ακριβώς στην προσωπική καταγραφή: πώς αντέδρασαν στη χούντα και ποιες διώξεις αντιμετώπισαν.
Η μητέρα που άφησε το παιδί της στη γιαγιά
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη Δήμητρα Θεολόγου, την κυρία Τούλα, όπως ήταν γνωστή. Όταν η ίδια και ο σύζυγός της βρέθηκαν στην εξορία και στη φυλακή, ο γιος τους, Παναγιώτης, έμεινε με τη γιαγιά του. Μεταφέροντας το περιεχόμενο της μαρτυρίας της, η κ. Πρασσά περιέγραψε την ανακούφιση της μητέρας όταν, έπειτα από δυόμισι χρόνια, αφέθηκε ελεύθερη, καθώς το παιδί της είχε μείνει χωρίς τους γονείς του. Η αναφορά αυτή δείχνει μια πλευρά της καταστολής που δεν χωρά εύκολα σε μια επετειακή ομιλία: τις συνέπειες της δίωξης μέσα στο σπίτι, στα παιδιά, στην καθημερινότητα μιας οικογένειας.
Ανάμεσα στα τεκμήρια βρίσκεται και η αίτηση του Μιχάλη Κουντούρη, μετέπειτα δημάρχου Βόλου, στην οποία περιγράφεται ο πολυετής εκτοπισμός του στη Γυάρο και στο Παρθένι της Λέρου. Η έκθεση περιλαμβάνει επίσης, φακέλους άλλων διωχθέντων, ενώ η κ. Πρασσά στάθηκε στην περίπτωση του σιδηροδρομικού Λεωνίδα Δούκα, ο οποίος υπέστη και την απώλεια της εργασίας του. Η ιστορία του αντιδικτατορικού αγώνα αναδύεται έτσι μέσα από τις διαδρομές τόσο των γνωστών προσώπων όσο και εκείνων που δεν απέκτησαν θέση στη δημόσια ζωή.
Ο φόβος και η νεολαία που βγήκε στους δρόμους
Στη συζήτηση για την εξέγερση του Πολυτεχνείου, η προϊσταμένη των ΓΑΚ στάθηκε στον φόβο που είχαν προκαλέσει οι διώξεις. Σε σπίτια και γειτονιές υπήρχαν άνθρωποι φυλακισμένοι, ενώ η απειλή της καταστολής επηρέαζε τη στάση των μεγαλύτερων.
Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, υπογράμμισε, οι φοιτητές βγήκαν στους δρόμους και στη συνέχεια πλαισιώθηκαν από άλλες κοινωνικές και επαγγελματικές ομάδες. Για την ίδια, η εξέγερση αποτέλεσε μια ρωγμή στη δικτατορία και μια τομή στη νεότερη ιστορία.
Παράλληλα, εξέφρασε ανησυχία για την απόσταση των νεότερων από τα γεγονότα. «Όταν μιλάμε για Πολυτεχνείο μιλάμε για φοιτητική εξέγερση», σημείωσε, επισημαίνοντας ότι η επέτειος θα περίμενε κανείς να αγγίζει ιδιαίτερα τη σημερινή φοιτητική νεολαία.
Από τα πιστοποιητικά φρονημάτων στη λογοκρισία
Η έκθεση ξεκινά από τα χρόνια μετά τον Εμφύλιο, με τα πιστοποιητικά κοινωνικών φρονημάτων, και περνά στη δεκαετία του 1960, στη Νεολαία Λαμπράκη και στο κοινωνικό και πολιτιστικό περιβάλλον της εποχής.
Ξεχωριστή θέση έχουν τα τεκμήρια για την παρέμβαση της δικτατορίας στην εκπαίδευση: εγκύκλιοι, σχολικά βιβλία, μηνύματα του καθεστώτος και οδηγίες για τον εορτασμό των εθνικών επετείων. Η λογοκρισία στα βιβλία, στο θέατρο και στον κινηματογράφο συμπληρώνει την εικόνα. Ως τοπικό παράδειγμα, η κ. Πρασσά ανέφερε τη διάλυση της Κινηματογραφικής Λέσχης Βόλου από τη χούντα.
Φέτος προστέθηκαν πρωτοσέλιδα του «Ταχυδρόμου» για την κατάληψη της Νομικής και την εξέγερση του Πολυτεχνείου, που αποτυπώνουν και τον αντίκτυπο των γεγονότων στον Βόλο. Παρουσιάζονται επίσης φοιτητικά έντυπα, φωτογραφίες, προκηρύξεις και αφίσες από τις συλλογές του Θόδωρου Μπέλλα, της Θάλειας Μακρή και του Πάνου Σκοτινιώτη, καθώς και του Νίκου Μαστρογιάννη.
Η δημοκρατία μέσα από τα πρωτότυπα τεκμήρια
Την έκθεση επιμελήθηκαν η Αννίτα Πρασσά, η Αγγελική Νικολάου και η Άλκηστη Σανιδά. Φιλοξενείται τη Δευτέρα 16 Νοεμβρίου, από τις 09:00 έως τις 21:30, στο αναγνωστήριο των ΓΑΚ Μαγνησίας, στη συμβολή των οδών Μαγνητών 149 και Σπυρίδη.
Από τις 18 έως τις 25 Νοεμβρίου προβλέπεται εκπαιδευτικό πρόγραμμα για μαθητές και μαθήτριες της Γ΄ Γυμνασίου και του Λυκείου. Στόχος, όπως τόνισε η κ. Πρασσά, είναι η επαφή με το πρωτότυπο υλικό να βοηθήσει τα παιδιά να προσεγγίσουν την εποχή και να ευαισθητοποιηθούν για τις αξίες της δημοκρατίας. Γιατί, όπως επισήμανε, «δεν είναι πάντα δεδομένες».
Όλες οι Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στο ertnews.gr
Διάβασε όλες τις ειδήσεις μας στο Google
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber
Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου (όχι αυτολεξεί) ή μέρους αυτών μόνο αν:
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος
Source: ERT News · Ελένη Μανώλη
At a glance
- Topic
- World
- Country
- 🇬🇷 GR
- Publisher language
- EL
- Added to Allnira