Μήπως ήταν κακή ιδέα να συνδέσουμε τα ψυγεία στο διαδίκτυο;

Σακούλες με κατεψυγμένα μύρτιλα και σουηδικά κεφτεδάκια, συσκευασίες με βάφλες και πίτσες και το ένα δοχείο παγωτού μετά το άλλο. Όλα είχαν ξεπαγώσει, είχαν μαλακώσει, είχαν χαλάσει και μύριζαν άσχημα. Αυτή ήταν η εικόνα σε καταστήματα τροφίμων σε όλη την Ευρώπη, έπειτα από κυβερνοεπιθέσεις στα ψυγεία και τους καταψύκτες τους.

Τον περασμένο μήνα, εργαζόμενοι σε εκατοντάδες σούπερ μάρκετ στη Γαλλία πήγαν στη δουλειά τους και διαπίστωσαν ότι έπρεπε να πετάξουν τρόφιμα αξίας εκατομμυρίων δολαρίων. Κάποιος είχε πάρει εξ αποστάσεως τον έλεγχο των μηχανημάτων και τα είχε επαναπρογραμματίσει ώστε να ανεβάσουν τη θερμοκρασία έως τους 122 βαθμούς Φαρενάιτ (50 βαθμούς Κελσίου).

Ένα σχεδόν πανομοιότυπο περιστατικό σημειώθηκε σε καταστήματα τροφίμων σε τουλάχιστον επτά ακόμη χώρες, μεταξύ των οποίων η Εσθονία, το Βέλγιο και η Σουηδία. Προβλήματα στα συστήματα ψύξης αναφέρθηκαν και στην Ελλάδα, κυρίως σε κρεοπωλεία. Σε μία περίπτωση, ιδιοκτήτης καταστήματος κατήγγειλε στο ΕΡΤnews Radio 105,8 ότι άγνωστοι άλλαξαν εξ αποστάσεως τις ρυθμίσεις θερμοκρασίας στα ψυγεία του. Η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας διευκρίνισε στις 5 Νοεμβρίου ότι έως τότε δεν είχε καταγράψει επίσημα σχετικό περιστατικό. Από τα μέσα Οκτωβρίου είχε ήδη προειδοποιήσει ότι περισσότερα από 300 συστήματα ελέγχου επαγγελματικής ψύξης στην Ελλάδα ήταν εκτεθειμένα στο διαδίκτυο.

Την ίδια ημέρα, κυβερνοεπίθεση δέχθηκαν και οι καταψύκτες της εθνικής τράπεζας αίματος της Γαλλίας, αν και το προσωπικό πρόλαβε να επέμβει προτού αλλοιωθεί οποιοδήποτε δείγμα. Ανάλογα με το ποιον ρωτάτε, οι ΗΠΑ είτε είναι ο επόμενος στόχος είτε έχουν ήδη πληγεί. Τον Αύγουστο, το Πεντάγωνο γνωστοποίησε διακριτικά ότι καταψύκτες σε καταστήματα αρκετών αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων παρουσίασαν βλάβες που ενδέχεται να οφείλονταν σε επίθεση.

Σχετικό θέμα: Ποιοι χακάρουν τα ψυγεία των ευρωπαϊκών σούπερ μάρκετ και γιατί

Κανείς δεν έχει αναλάβει την ευθύνη για καμία από αυτές τις επιθέσεις και παραμένει ασαφές ακόμη και εάν συνδέονται μεταξύ τους. Οι χάκερ φαίνεται πως είχαν μοναδικό σκοπό να προκαλέσουν χάος και να οδηγήσουν στην καταστροφή τεράστιων ποσοτήτων τροφίμων. Ίσως το πιο παράξενο με αυτές τις εκτεταμένες επιθέσεις σε ψυγεία είναι ότι άργησαν τόσο να συμβούν. Για τους χάκερ, αυτές οι συσκευές είναι ιδανικοί στόχοι.

Το βασικό πρόβλημα είναι ότι πολλά ψυγεία και καταψύκτες συνδέονται πλέον στο διαδίκτυο. «Οι επιθέσεις είναι πολύ απλές», είπε η Νάντια Κόστιουκ (Nadiya Kostyuk), ερευνήτρια κυβερνοασφάλειας στο Πανεπιστήμιο Κάρνεγκι Μέλον (Carnegie Mellon University). Κάθε μονάδα έχει έναν μικροελεγκτή συνδεδεμένο στο τοπικό δίκτυο, οπότε, θεωρητικά, μπορεί να αποκτήσει πρόσβαση σε αυτόν ακόμη και κάποιος που κάθεται μπροστά σε έναν υπολογιστή χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά.

Οι συσκευές αυτές συνήθως προστατεύονται με κωδικούς πρόσβασης, αλλά, όπως εξήγησε η Κόστιουκ, παραμένουν αρκετά εύκολο να παραβιαστούν. «Συνήθως γίνεται με διαδοχικές δοκιμές», είπε. Με άλλα λόγια, δοκιμάζονται μαζικά ο ένας κωδικός μετά τον άλλο, μέχρι να βρεθεί κάποιος που λειτουργεί. Ορισμένες από τις πρόσφατες επιθέσεις έγιναν ευκολότερες επειδή είχαν διατηρηθεί τα ονόματα χρήστη και οι κωδικοί πρόσβασης που είχε ορίσει ο κατασκευαστής. Αφού παραβίασαν εξ αποστάσεως το σύστημα, οι χάκερ κατάφεραν να ελέγξουν τη θερμαντική αντίσταση που μπορεί να ενεργοποιείται κατά διαστήματα για να εμποδίζει τον σχηματισμό πάγου στις σωληνώσεις του εξατμιστή. Όταν συσσωρεύεται εκεί πάγος, ο καταψύκτης λειτουργεί λιγότερο αποτελεσματικά. Όπως αποδείχθηκε, με επανειλημμένες εντολές ενεργοποίησης η αντίσταση μπορεί να φτάσει στο σημείο να ψήσει τα ευπαθή τρόφιμα.

Για ποιον λόγο χρειάζεται ένα ψυγείο σούπερ μάρκετ να είναι συνδεδεμένο στο διαδίκτυο;

Η σύνδεση στο διαδίκτυο έχει πρακτική αξία για τα ψυγεία των σούπερ μάρκετ, τα φορτηγά και τα εμπορευματοκιβώτια-ψυγεία, καθώς και τις μεγάλες ψυχόμενες αποθήκες. Σε κάθε στάδιο της διαδρομής των τροφίμων από το αγρόκτημα στο τραπέζι, οι υπεύθυνοι μπορούν να παρακολουθούν τη θερμοκρασία από απόσταση και να ειδοποιούνται έγκαιρα εάν αρχίσει να ανεβαίνει.

Οι εταιρείες μεταφοράς και αποθήκευσης συχνά υποχρεούνται να αποδεικνύουν ότι τα τρόφιμα διατηρήθηκαν μέσα σε στενά όρια θερμοκρασίας όσο βρίσκονταν στην ευθύνη τους. Είναι εξαιρετικά χρήσιμο ένας καταψύκτης να μπορεί να στείλει ειδοποίηση στις δύο το πρωί, εάν η θερμοκρασία του αποκλίνει από την καθορισμένη τιμή. Οι ψυκτικές μονάδες λειτουργούν διαρκώς. Είναι σχεδιασμένες να δουλεύουν όλο το εικοσιτετράωρο, επτά ημέρες την εβδομάδα, και πολλές από τις πιο προηγμένες συσκευές δίνουν διαγνωστικά στοιχεία που επιτρέπουν στις εταιρείες να προβλέπουν πότε χρειάζεται συντήρηση και να προλαβαίνουν πιθανές βλάβες.

«Ο κίνδυνος απωλειών είναι πολύ μεγάλος εάν σταματήσει να λειτουργεί η μονάδα», ανέφερε ο Κρις Γκάφνεϊ (Chris Gaffney), ειδικός στην εφοδιαστική αλυσίδα στο Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Τζόρτζια (Georgia Tech), ο οποίος στο παρελθόν ήταν υπεύθυνος για την εφοδιαστική στην Κόκα-Κόλα (Coca-Cola).

Τα τρόφιμα που προστατεύουν τα ψυγεία μας είναι εξαιρετικά ευπαθή, τα ίδια τα μηχανήματα είναι αρκετά πολύπλοκα και οι καταρτισμένοι τεχνικοί είναι λίγοι. Ακόμη και σε μια ψυχόμενη αποθήκη είναι απίθανο να υπάρχει επιτόπου κάποιος με τέτοια εξειδίκευση, πόσο μάλλον σε ένα σούπερ μάρκετ, είπε ο Γκάφνεϊ. Όταν όμως οι καταψύκτες είναι συνδεδεμένοι στο διαδίκτυο, μπορούν να ελέγχονται και μερικές φορές ακόμη και να επισκευάζονται εξ αποστάσεως, παρόλο που βρίσκονται σε διαφορετικά σημεία. Και καθώς οι πολιτικοί προωθούν νομοθεσία που θα επιτρέπει να εντοπίζεται η διαδρομή των τροφίμων, ψηφιοποιείται ολόκληρη η εφοδιαστική αλυσίδα. «Αυτό έχει πολλά θετικά. Μας δίνει τρόπους να ενισχύσουμε την επισιτιστική μας ασφάλεια και να καταλάβουμε από πού προέρχονται τα τρόφιμά μας», ανέφερε η Σάρα Στίκλερ (Sara Stickler), πρόεδρος της Παγκόσμιας Συμμαχίας για την Ψυκτική Αλυσίδα (Global Cold Chain Alliance), μιας ένωσης επιχειρήσεων του κλάδου.

Και η ψυκτική αλυσίδα είναι ζωτική υποδομή

Στον τραπεζικό κλάδο, η ασφάλεια στο διαδίκτυο είναι βασικό στοιχείο της υπηρεσίας που προσφέρουν οι εταιρείες στους πελάτες τους. Στον κλάδο των τροφίμων, τα πράγματα λειτουργούν διαφορετικά. Στη μεταφορά και την αποθήκευση ευπαθών προϊόντων, όπου η δουλειά είναι να διατηρούνται τα τρόφιμα κρύα, οι διαχειριστές των αποθηκών και τα καταστήματα τροφίμων συνήθως δεν έβλεπαν όφελος στο να δαπανήσουν περισσότερα για την κυβερνοασφάλεια. «Τα περιθώρια κέρδους είναι στενά», είπε ο Γκάφνεϊ. Εξηγεί ότι ο κλάδος της μεταφοράς και της αποθήκευσης προϊόντων αργεί να υιοθετήσει νέες τεχνολογίες. Στα συστήματα ψύξης, λέει, η καθυστέρηση είναι ακόμη μεγαλύτερη.

Το ευφυές και συνάμα τρομακτικό σε μια κυβερνοεπίθεση στα συστήματα ψύξης είναι ότι η ψυκτική αλυσίδα αποτελεί ζωτική υποδομή, παρότι δεν αντιμετωπίζεται ως τέτοια.

Όπως γράφει η Νίκολα Τουίλι (Nicola Twilley), όταν ετοίμαζε το πρόσφατο βιβλίο της Κρυοπάγημα (Frostbite), πολύ γρήγορα διαπίστωσε, ότι σχεδόν κανείς δεν έχει πλήρη εικόνα για το πόσο εκτεταμένο είναι το δίκτυο ψύξης. Σχεδόν τα τρία τέταρτα των τροφίμων που καταλήγουν στο πιάτο των Αμερικανών, σημειώνει, περνούν από την ψυκτική αλυσίδα.

Η αθέατη διαδρομή της ψυκτικής αλυσίδας

Χιλιάδες ψυχόμενες αποθήκες, εμπορευματοκιβώτια και φορτηγά-ψυγεία, ψυκτικοί θάλαμοι για κρέας και θάλαμοι ωρίμανσης μπανάνας βρίσκονται μακριά από τα βλέμματα, κάτω από τη γη, σε λιμάνια, κοντά σε κόμβους αυτοκινητοδρόμων ή σε μονάδες εκτροφής βοοειδών. Όλοι μαζί, αυτοί οι θύλακες τεχνητού χειμώνα αποτελούν, όπως γράφει η Τουίλι, την αθέατη ραχοκοκαλιά του συστήματος εφοδιασμού με τρόφιμα.

Σχετικό θέμα: Η Γαλλία κατηγορεί το Ιράν για την κυβερνοεπίθεση σε ψυγεία σούπερ μάρκετ

Η ψύξη διαφέρει κατά κάποιον τρόπο από άλλες κρίσιμες υποδομές, όπως οι εγκαταστάσεις επεξεργασίας νερού ή οι σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής. Εκεί, το κοινό μπορεί να μη γνωρίζει πόσες εγκαταστάσεις υπάρχουν και πού βρίσκονται, αλλά τουλάχιστον οι άνθρωποι του κλάδου και οι κρατικοί αξιωματούχοι το γνωρίζουν. Όταν άδειαζαν τα ράφια των σούπερ μάρκετ στην αρχή της πανδημίας του κορονοϊού, ένας ειδικός του κλάδου ανέφερε ότι δέχθηκε ένα τηλεφώνημα από έναν πανικόβλητο ανώτερο κυβερνητικό αξιωματούχο, ο οποίος τον ρώτησε από πόσα φορτηγά-ψυγεία και πόσες ψυχόμενες αποθήκες εξαρτάται ο εφοδιασμός της χώρας με τρόφιμα.

Εάν υπάρχει κάτι θετικό σε αυτές τις επιθέσεις, είναι ότι μπορούν να λειτουργήσουν ως προειδοποίηση. «Αυτές οι κυβερνοεπιθέσεις αλλάζουν εντελώς το τι εννοούμε με τον όρο “κρίσιμη υποδομή”», είπε η Κόστιουκ. Άλλωστε, η αλυσίδα εφοδιασμού μας με τρόφιμα κινδυνεύει και από άλλες απειλές. Δεκάδες ψυγεία σούπερ μάρκετ σε όλο το Ηνωμένο Βασίλειο χάλασαν αυτό το καλοκαίρι, όταν ένας καύσωνας τα ανάγκασε να λειτουργήσουν πέρα από τις αντοχές τους. Και οι διακοπές ρεύματος που προκαλούν τα ακραία καιρικά φαινόμενα αποτελούν διαρκή απειλή.

Είτε φταίει ένας χάκερ είτε ο καιρός, το αποτέλεσμα είναι το ίδιο. Μαλλον πρέπει να συνηθίσουμε στην ιδέα ότι θα βλέπουμε πιο συχνά άδεια ράφια στα σούπερ μάρκετ.

---

Πηγή: The Atlantic

Όλες οι Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο,  στο ertnews.gr

Διάβασε όλες τις ειδήσεις μας στο Google
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber

Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου (όχι αυτολεξεί) ή μέρους αυτών μόνο αν:
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος