Πενήντα τρία χρόνια μετά την εξέγερση του Πολυτεχνείου, οι μαρτυρίες ανθρώπων που έζησαν από κοντά τα γεγονότα της 17ης Νοεμβρίου 1973 φωτίζουν τις καθοριστικές στιγμές του αντιδικτατορικού αγώνα. Η Τώνια Μοροπούλου, χημικός μηχανικός, ομότιμη καθηγήτρια στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, φοιτήτρια τότε και η πρώτη εκφωνήτρια του ραδιοφωνικού σταθμού του Πολυτεχνείου και ο Θοδωρής Καλούδης, δημοσιογράφος και φοιτητής τότε στη Νομική Σχολή μίλησαν στην εκπομπή «Σεμνά και Ταπεινά» με τον Δημήτρη Πετρόπουλο και ανέτρεξαν στην κατάληψη, στον ρόλο του φοιτητικού κινήματος, στη δύναμη της αυτοοργάνωσης και στη συμμετοχή της κοινωνίας στην εξέγερση, περιγράφοντας παράλληλα τις δραματικές στιγμές της εισβολής του τανκ και την αιματηρή καταστολή. Μέσα από τις προσωπικές τους αφηγήσεις αναδεικνύεται το ιστορικό αποτύπωμα του Πολυτεχνείου, ως μιας κορυφαίας πράξης αντίστασης που ξεπέρασε τα όρια των πανεπιστημίων και έγινε σύμβολο αγώνα για τη δημοκρατία και την ελευθερία.
Η εξέγερση του Πολυτεχνείου έγινε υπόθεση ολόκληρης της κοινωνίας
Η Τώνια Μοροπούλου, φοιτήτρια τότε υπογράμμισε ότι η κατάληψη ξεπέρασε τα όρια του φοιτητικού κινήματος, όταν οι φοιτητές κατάφεραν να εκφράσουν τα αιτήματα και τις διεκδικήσεις του ελληνικού λαού. Καθοριστικό ρόλο σε αυτό έπαιξε ο ραδιοφωνικός σταθμός του Πολυτεχνείου, μέσω του οποίου μεταδίδονταν τα μηνύματα της εξέγερσης και καλούνταν οι πολίτες να κατέβουν στους δρόμους.
«Το Πολυτεχνείο έγινε όταν αφενός οι φοιτητές μέσα από τη δική τους μαζική οργάνωση και κινητοποίηση το κατέλαβαν, αλλά έγινε όταν μπόρεσαν να εκφράσουν πολιτικά τον ελληνικό λαό. Διότι, το ψωμί, παιδεία, ελευθερία ήταν εκείνο το σύνθημα που έβγαλε από το σπίτι του, από την πολυθρόνα του, από τον καναπέ του τον Αθηναίο πολίτη και τον κατέβασε στους δρόμους πρώτη φορά μετά τη δικτατορία. Είναι φυσιολογικό οι φοιτητές που είχαμε το χώρο μας, τα πανεπιστήμια, να μπορούμε να μιλάμε, να μπορούμε να συναθροιζόμαστε ακόμη και παράνομα, να μπορούμε να οργανωνόμαστε και να μπορούμε εάν επικοινωνούμε με τον κόσμο, να τον εκφράσουμε. Και αυτό πετύχαμε», δήλωσε χαρακτηριστικά στην αρχή της συνομιλία της με το δημοσιογράφο.
«Ο αγώνας τώρα συνεχίζεται»: Η μαρτυρία για την εισβολή του τανκ στο Πολυτεχνείο
Η κα Μοροπούλου περιέγραψε τις δραματικές στιγμές της εισβολής του τανκ στην πύλη του Πολυτεχνείου, στις 17 Νοεμβρίου 1973, στις 3:14 τα ξημερώματα. Όπως ανέφερε, οι φοιτητές που βρίσκονταν στον ραδιοφωνικό σταθμό μετέδωσαν τον Εθνικό Ύμνο και το μήνυμα «ο αγώνας τώρα συνεχίζεται», ενώ κατά την έξοδό τους από το Πολυτεχνείο μετέφεραν τραυματίες και νεκρούς.
«Όταν πλέον έγινε σαφές ότι το Πολυτεχνείο εκφράζει τον κόσμο της Αθήνας, τότε ο πρύτανης του Πολυτεχνείου και οι καθηγητές μας από τη Σύγκλητο που αγωνιζόντουσαν να διασφαλίσουν το πανεπιστημιακό άσυλο, ήρθαν και μας είπαν ότι πλέον δεν ελέγχεται η κατάσταση, το βράδυ θα κατέβει ο στρατός και θα γίνει αιματοκύλισμα. Να φύγετε. Εμείς μείναμε. Και μείναμε. Όχι από ηρωισμό αλλά από αγάπη για τη ζωή. Για να μπορούμε να την κοιτάμε την άλλη μέρα στα μάτια. Για να μπορούμε αυτόν τον αγώνα που δώσαμε να μην τον αφήσουμε να χαθεί. Θέλαμε να αγωνιστούμε μέχρι τέλους. Και μείναμε», τόνισε.
Και συμπλήρωσε «όταν λοιπόν, κατέβηκε ο κόσμος στους δρόμους, το απόγευμα ήρθε η ταυτότητα του πρώτου νεκρού από τα Χαυτεία. Και είπαμε τότε στον πομπό: Ελληνικέ λαέ, μας σκοτώνουν, κατέβα στους δρόμους, σου λέμε την αλήθεια. Δεν μπορούσαμε να εξωραΐσουν την κατάσταση για να μη φοβάται ο κόσμος. Και ο κόσμος δεν φοβήθηκε. Βγήκε από το σπίτι του, από την ησυχία του. Και εκείνη την ώρα το Πολυτεχνείο έγινε εξέγερση. Στήθηκαν οδοφράγματα παντού και η σύγκρουση ήταν σώμα με σώμα. Νεκροί ερχόντουσαν ακόμα με τα φορεία και στο Πολυτεχνείο, στο αίθριο της Αρχιτεκτονικής και τραυματίες. Όταν λοιπόν, στις 3:14 του Σαββάτου 17 Νοεμβρίου το πρωί μπήκε το τανκ και πάτησε την πόρτα του Πολυτεχνείου, αυτή που βλέπετε που αφήνουν τα παιδιά τα λουλούδια, τότε εμείς από τον πομπό φωνάξαμε, είπαμε τον εθνικό ύμνο και είπαμε ο αγώνας τώρα συνεχίζεται. Αυτή ήταν μια κοινή κραυγή (…)».
Στο τέλος της συνομιλίας τους, η κα Μοροπούλου δεν παρέλειψε να αναφέρει «όλοι μαζί κλείσαμε τον πομπό και όταν φύγαμε περνώντας από όλα τα κτίρια για να βγουν οι φοιτητές έξω, από το αίθριο, πήραμε τα τελευταία φορεία με τους νεκρούς και τους τραυματίες και βγήκαμε μπροστά από τους φαντάρους στην πύλη της Πατησίων. Αριστερά στη Στουρνάρα η Ασφάλεια συλλάβανε μαζικά. Δεξιά στην Τοσίτσα ήταν ο στρατός και κάποιοι μας πυροβολούσαν. Κάποιοι άλλοι τους έσπρωχναν να αστοχήσουν. Ο κόσμος άνοιξε τα σπίτια του και μας δέχτηκε. Κάποιους μας συλλάβανε. Μας βασάνισαν. Είχε αλλάξει όμως, η κατάσταση. Η χούντα είχε απομονωθεί. Αναγκάστηκε να σκληρύνει το καθεστώς με την χούντα του Ιωαννίδη και η απομόνωση αυτή με την σκληρή προδοσία της Κύπρου τον Ιούλιο οδήγησε στην μεταπολίτευση».
«Η Νομική ήταν η αρχή, το Πολυτεχνείο η κορύφωση του φοιτητικού κινήματος»
Ο κ. Καλούδης υπογράμμισε ότι τα γεγονότα της Νομικής τον Φεβρουάριο του 1973 αποτέλεσαν την αφετηρία για την εξέλιξη του αντιδικτατορικού φοιτητικού κινήματος. Όπως σημείωσε, η εξέγερση του Πολυτεχνείου ήταν μια αυθόρμητη και αυτόνομη κινητοποίηση, που προέκυψε μέσα από την αυτοοργάνωση των φοιτητών και δεν καθοδηγήθηκε από πολιτικά κόμματα. «Η βασική μάζα του φοιτητικού κινήματος ήταν μια μάζα που αυτοοργανώθηκε, αυτονομήθηκε από τα κόμματα», ανέφερε χαρακτηριστικά.
«Η Νομική έγινε σε συνθήκες στρατιωτικού νόμου. Το Πολυτεχνείο ήταν η κορυφαία εκδήλωση του φοιτητικού κινήματος. Έγινε σε συνθήκες μη στρατιωτικού νόμου. Είχε καταργηθεί ο στρατιωτικός νόμος (…). Και φτάσαμε στο Πολυτεχνείο, που ήταν μια αυθόρμητη και αυτόνομη θα έλεγα, εξέγερση, μη καθοδηγούμενη. Ήταν μία εξέγερση του φοιτητικού κινήματος από τη βάση του, άλλο αν έδρασαν επιτυχώς διάφορες οργανωμένες ομάδες και παράνομες οργανώσεις. Το ζήτημα είναι ότι όλο το φοιτητικό κίνημα εξελίχθηκε σε μία αυτονομία, σε συνθήκες αυτονομίας και αυτοοργάνωσης. Και όλα ξεκίνησαν από τη Νομική», είπε αρχικά, στο δημοσιογράφο.
Η προσωπική μαρτυρία για την εισβολή του τανκ και τους πυροβολισμούς από τις γύρω ταράτσες
Ιδιαίτερα αποκαλυπτική ήταν η περιγραφή του για τις στιγμές μετά την εισβολή του τανκ στο Πολυτεχνείο, όταν οι φοιτητές επιχειρούσαν να απομακρυνθούν από τον χώρο. Όπως αποκάλυψε, αστυνομικοί και ασφαλίτες πυροβολούσαν από τις γύρω ταράτσες, ενώ κατά την έξοδό τους ορισμένοι στρατιώτες και αξιωματικοί προστάτευσαν τους φοιτητές από επιθέσεις ασφαλιτών. Μάλιστα, ο ίδιος κατέθεσε στη δίκη του Πολυτεχνείου για τα περιστατικά αυτά, επισημαίνοντας ότι πρέπει να διαχωρίζεται η στάση των κληρωτών στρατιωτών από εκείνη των δυνάμεων Ασφαλείας.
Όπως υπογράμμισε «την ώρα που μπήκε το τανκ μέσα, ήμουν με έναν φίλο μου, τον Βαγγέλη και του λέω Βαγγέλη, κρυώνω, μου λέει, εγώ ζεσταίνομαι. Ήταν διαφορετική αντίδραση του ίδιου φόβου. Κι όμως σταθήκαμε εκεί. Όποιος δεν φοβήθηκε το τανκ, δε φοβήθηκε τις σφαίρες, θα πει ψέματα. Αλλά το θέμα είναι να ξεπερνάς τον φόβο σου τη συγκεκριμένη στιγμή. Ήταν ένα θέμα προσωπικής αξιοπρέπειας για τον καθένα να σταθεί μπροστά στο τανκ και να ξεπεράσει τον φόβο του. Και αυτή ήταν η κορυφαία στιγμή του φοιτητικού κινήματος, την οποία μπορεί να την εκμεταλλεύεται οποιοδήποτε κόμμα και να πει ότι εγώ το οργάνωσα, εγώ συνέβαλα, εγώ έκανα. Αλλά η ουσία μένει (…). Το κρίσιμο είναι ότι η βασική μάζα του φοιτητικού κινήματος ήταν μια μάζα που αυτοοργανώθηκε, αυτονομήθηκε από τα κόμματα και προχώρησε σε αυτή την ηρωική πράξη».
Παράλληλα, τόνισε «ήμουν από τους πρώτους που κατέθεσαν στη δίκη του Πολυτεχνείου και ενώ κατέγραψα τα πραγματικά περιστατικά και τις ευθύνες της χούντας και του στρατού, είπα ότι οι κληρωτοί και ο αξιωματικός πραγματικά μας προστάτευσε διότι ξαφνικά βρέθηκε μπροστά σε μια πραγματικότητα. Του είπαν πήγαινε είναι κομμουνιστές ένοπλοι και βρέθηκε σε παιδιά, κορίτσια και αγόρια 18, 19, 20, 22 χρονών να βγαίνουν αλλόφρονες από το Πολυτεχνείο με τους μπάτσους να πυροβολούν από τις ταράτσες. Ήταν ακροβολισμένοι στις γύρω ταράτσες και πυροβολούσαν. Εμείς τρέχαμε, βγήκαμε από την μπροστινή πύλη, ανεβήκαμε τη Στουρνάρη πάνω και πέφτανε σφαίρες δίπλα. Και ήταν κάτι που το είχαμε δει μόνο στον κινηματογράφο και το ζούσαμε. Αντιμετωπίζαμε δηλαδή, για πρώτη φορά τανκ. Δεν είχαμε πάει στρατό, αντιμετωπίσαμε τανκ, φαντάρους με όπλα και μπάτσους να πυροβολούν από τις ταράτσες. Αυτό δεν το είχαμε ξαναδεί, δεν το είχαμε ξαναζήσει (…). Το Πολυτεχνείο το προστατεύσαμε εμείς. Το καταστρέψανε οι μπάτσοι, οι ασφαλίτες – για να ξεχωρίσουμε την αστυνομία από τους ασφαλίτες».
Όλες οι Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στο ertnews.gr
Διάβασε όλες τις ειδήσεις μας στο Google
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber
Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου (όχι αυτολεξεί) ή μέρους αυτών μόνο αν:
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος
Source: ERT News · Νικόλ Παπαδοπούλου
At a glance
- Topic
- World
- Country
- 🇬🇷 GR
- Publisher language
- EL
- Added to Allnira