Η τέχνη της τυπογραφίας «ζωντανεύει» στην έκθεση του Τελλογλείου στη Θεσσαλονίκη

Στην έκθεση του Τελλογλείου στη Θεσσαλονίκη παρουσιάζονται 44 χειροποίητες συλλεκτικές εκδόσεις και βιβλία τέχνης, 230 χαρακτικά, ακουαρέλες και 8 μήτρες των εκδόσεων «Διάττων», καθώς και σπάνιες καλλιτεχνικές εκδόσεις από την προσωπική συλλογή του Προέδρου του Ιδρύματος Ωνάση, Αντώνη Σ. Παπαδημητρίου, τα οποία συναντιούνται με έργα από τη μόνιμη συλλογή του Τελλογλείου Ιδρύματος, που όλα μαζί αποτυπώνουν τον μαγικό κόσμο της καλλιτεχνικής τυπογραφίας.

Η νέα έκθεση με τίτλο «Απο-τύπωμα τέχνης: Η καλλιτεχνική τυπογραφία» (The Imprint of Art the Making of Books) τελεί υπό την αιγίδα της Α.Ε. του Προέδρου της Δημοκρατίας κυρίου Κωνσταντίνου Αν. Τασούλα και εγκαινιάστηκε στις 27/10 από τον Υφυπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, πρώην Πρύτανη ΑΠΘ, Καθηγητή Νικόλαο Παπαϊωάννου, ενώ θα διαρκέσει μέχρι και τις 28 Φεβρουαρίου του 2027. Στα εγκαίνια παραβρέθηκε αντιπροσωπεία του Ιδρύματος Ωνάση με επικεφαλής την κ. Αφροδίτη Παναγιωτάκου, Διευθύντρια Πολιτισμού Ιδρύματος Ωνάση, και τον Δημήτρη Θεοδωρόπουλο, Εκτελεστικό Διευθυντή του Ιδρύματος Ωνάση.

«Η έκθεση που σχετίζεται με την καλλιτεχνική τυπογραφία, άρα με το βιβλίο, θεωρώ ότι στην εποχή που ζούμε, στην εποχή της ψηφιακής μετάβασης, πραγματικά καταδεικνύει ότι και η τυπογραφία, απλή, καλλιτεχνική ή ο,τιδήποτε, το τυπωμένο βιβλίο παραμένει στην κορυφή του δόρατος, της εξέλιξης, της μάθησης και γενικά της ολοκλήρωσης της προσωπικότητας του καθενός μέσα από το συναίσθημα και την ενσυναίσθηση. Το Ίδρυμα Ωνάση είναι ένα ίδρυμα φίλο προς το Τελλόγλειο, το έχει δείξει κι άλλη φορά με την έκθεση εδώ, για τον Χαλεπά. Θυμάμαι που τότε ήμουν Πρύτανης, όταν έγινε αυτή η πολύ μεγάλη και ουσιαστική έκθεση. Και πραγματικά ευχαριστώ για άλλη μια φορά τόσο στον Αντώνη Παπαδημητρίου όσο και την κ. Παναγιωτάκου για την εμπιστοσύνη που δείχνουν έξω από την Αθήνα, σε ένα Ίδρυμα, όπως το Τελλόγλειο, το οποίο έχει αποδείξει ότι μπορεί να αναδεικνύει διάφορες μορφές πολιτισμού σε διαφορετικά χρονικά σημεία», τόνισε ο κ. Παπαϊωάννου εγκαινιάζοντας την έκθεση. Επίσης ο ίδιος, υπογράμμισε τα εξής: «Πιστεύω βαθιά ότι ο πολιτισμός είναι κομμάτι της παιδείας και ο πολιτισμός στην πόλη της Θεσσαλονίκης είναι αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας του παρόντος και του μέλλοντος. Ο πολιτισμός λοιπόν ο οποίος διαχέεται μέσα από το Τελλόγλειο Ίδρυμα, το οποίο είναι κομμάτι του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, είναι ενδεχομένως στο θέμα του πολιτισμού, το ίδιο το Αριστοτέλειο, είναι πραγματικά πολύ σημαντικό. Αξίζουν θερμά συγχαρητήρια στην κ. Βουτυρά, αλλά και σε όλους αυτούς τους αφανείς συνεργάτες του Τελλογλείου Ιδρύματος που χωρίς αυτούς δεν θα γινόταν τίποτα».

Η Καθηγήτρια Κλασικής Αρχαιολογίας ΑΠΘ και Γενική Γραμματέας του ΔΣ του Τελλογλείου Ιδρύματος, Ελένη Μανακίδου, μεταφέροντας τον χαιρετισμό του Πρόεδρου του ΔΣ Τελλογλείου Ιδρύματος, Καθηγητή του Τμήματος Μηχανολόγων Μηχανικών της Πολυτεχνικής Σχολής του ΑΠΘ, Ανέστη Κάλφα, που λόγω ανειλημμένων υποχρεώσεών του είναι στο εξωτερικό, σημείωσε μεταξύ άλλων πως «στην παρούσα έκθεση, με την αναβίωση της καλλιτεχνικής τυπογραφίας και των συναφών περιοχών δημιουργίας, εκτός από την αξιοποίηση των αρχείων και δωρεών στις συλλογές του, πολύτιμη είναι η συνεργασία με το Ίδρυμα Ωνάση και τις εκδόσεις Διάτων, για τη διάσωση της καλλιτεχνικής τυπογραφίας στην Ελλάδα ως έναν κοινό τόπο, ένα χωνευτήρι εικαστικών, λογοτεχνίας και άλλων εφαρμογών στην καλλιτεχνική δημιουργία. Οφείλουμε ένα μεγάλο ευχαριστώ σε όλους όσοι συμπορεύτηκαν και συνέβαλαν σε αυτή την προσπάθεια. Στο Ίδρυμα Ωνάση, ιδιαίτερα στον Πρόεδρο του κ. Αντώνη Παπαδημητρίου για το ευγενικό δάνειο των βιβλίων της συλλογής του, στην κ. Αφροδίτη Παναγιωτάκου που μας τιμά σήμερα με την παρουσία της και όλους τους συνεργάτες τους. Ευχαριστούμε επίσης τον κ. Νίκο Βοζίκη των εκδόσεων Διάττων για τη συνεργασία του και ιδιαίτερα για τη συμβολή του στην εξοικείωση με την τεχνική, με τα μυστικά της καλλιτεχνικής τυπογραφίας ως προϋπόθεση του εκπαιδευτικού χαρακτήρα της έκθεσης».

Η κ. Μανακίδου επίσης υπογράμμισε πως «σε αυτήν την έκθεση, η μεγάλη ελληνική λογοτεχνία μεταμορφώνεται σε αυτόνομο εικαστικό γεγονός. Ο λόγος του Σολωμού, του Κάλβου, του Καβάφη του Ρίτσου και του Λόγγου καθώς και της αρχαίας γραμματείας, όπως οι Μύθοι του Αισώπου, αποκτούν νέα διάσταση μέσα από το βλέμμα κορυφαίων δημιουργών, όπως είναι οι Βαρλάμης, Ψυχοπαίδης, Μπότσογλου, Αρφαράς, Χάρος, Κομιανού, Στεφανάκις. Δεν πρόκειται για απλή εικονογράφηση, αλλά για έναν ισότιμο διάλογο ποίησης και εικαστικών. Αυτή η συνομιλία ολοκληρώνεται ιδανικά, χάρη στην παρουσία των σπάνιων εκδόσεων που φιλοξενούμε, με κείμενα και εικόνες γνωστών Ευρωπαίων δημιουργών».

Ο Αντιπεριφερειάρχης Πολιτισμού & Αθλητισμού της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, Χρήστος Μήττας, τόνισε ότι «μέσα από σπάνιες συλλεκτικές εκδόσεις, αυθεντικά, χαρακτικά και έργα σημαντικών καλλιτεχνών, το βιβλίο αναδεικνύεται όχι μόνο ως φορέας γνώσης και λογοτεχνίας, αλλά ως και ένα αυτοτελές έργο τέχνη που συνδυάζει τη δημιουργικότητα, την τεχνική αρτιότητα και την αισθητική. Ιδιαίτερη αξία έχει η συμβολή των εκδόσεων Διάτων, που από το 1984 περιποιούν με συνέπεια την τέχνη του συλλεκτικού βιβλίου και διατηρούν ζωντανή την παράδοση της κλασικής τυπογραφίας. Παράλληλα, η παρουσία σπανίων καλλιτεχνικών εκδόσεων από την προσωπική συλλογή του Πρόεδρου του Ιδρύματος Ωνάση, κ. Αντώνη Παπαδημητρίου, προσδίδει στην έκθεση ξεχωριστή τιμή. Θα ήθελα να συγχαρώ το Τελλόγλειο Ίδρυμα Τεχνών του ΑΠΘ, το Ίδρυμα Ωνάση, τις εκδόσεις Διάττων, καθώς και όλους όσους συνέβαλαν στην πραγματοποίηση αυτής της σημαντικής πρωτοβουλίας».

«Έχουμε στη νέα έκθεση τη συνεργασία λογοτεχνίας, εικόνας, τυπογραφίας και αυτής της περίφημης, της υπέροχης αισθητικής που προκύπτει από όλα αυτά και μας οδηγούν σε μια νέα καινούρια μορφή τέχνης. Το καλλιτεχνικό λοιπόν βιβλίο ενώνει όλα αυτά, αλλά σκεφτείτε και τι άλλο. Την αφή στο χαρτί, την αφή και τη μυρωδιά από το χαρτί αλλά και από τη μελάνη, από τα χρώματα, το καλλιτεχνικό δέσιμο, το πολυτελές κουτί, συχνά με ανάγλυφα στοιχεία, με υφάσματα, με την φαντασία, τις ειδικές γραμματοσειρές και τα εξεζητημένα διπλώματα», σημείωσε η Γενική Διευθύντρια του Τελλογλείου Ιδρύματος, Ομότ. Καθηγήτρια ΑΠΘ, Αλεξάνδρα Γουλάκη – Βουτυρά. Πρόσθεσε επίσης πως «θα έλεγε κανείς πώς μπορεί να αντέξει σήμερα ένα τυπωμένο βιβλίο απέναντι σε αυτή την τρομακτική πρόοδο της τεχνολογίας; Είμαστε απέναντι στο AI, απέναντι στη ψηφιοποίηση. Γιατί, λοιπόν, να μας γοητεύσει ένα τυπωμένο βιβλίο σήμερα. Εάν σκεφτούμε την μοναδικότητα, τη γοητεία του χειροποίητου, την αργή κίνηση απέναντι στην υπερβολική ταχύτητα που προσφέρει η τεχνολογία, αυτό μας δίνει κάτι παραπάνω. Και ποιο είναι αυτό το κάτι παραπάνω; Είναι αυτή η αισθητική απόλαυση που δίνει το μοναδικό, το χαρτί, η διαδικασία που χτυπάει κατευθείαν στο συναίσθημα, πέρα από την προκάτ ομοιομορφία λύσεων πεπερασμένου υλικού της τεχνικής υπεροχής».

Η Γουλάκη – Βουτυρά σημείωσε μεταξύ άλλων και τα εξής: «Ευχαριστώ ιδιαίτερα τον Αντώνη Παπαδημητρίου και την Αφροδίτη Παναγιωτάκου πραγματικά για αυτή την πρωτοβουλία, που νομίζω είναι και των δύο, να δημιουργήσουν, να δώσουν ζωή στην καλλιτεχνική τυπογραφία και όχι απλώς να την ξαναφέρουν στο φως, αλλά να της δώσουν μέλλον. Και αυτό είναι πάρα πολύ σημαντικό, ότι έχει πλέον μέλλον. Εκεί, λοιπόν, θα ήθελα να πω ότι το Τελλόγλειο αποφάσισε, μόλις γνωρίσαμε από κοντά το τι συμβαίνει πλέον σε αυτό το υπέροχο εργαστήριο που ετοιμάζεται στην Παιανία. Αποφασίσαμε να κάνουμε μια διαφορετική και όχι συμβατική έκθεση. Μια έκθεση όπου, όπως βλέπετε, τα έργα δεν είναι κορνιζαρισμένα, μπορεί να τα δει κανείς όπως σε ένα εργαστήριο, αλλά το κυριότερο. Την διαδικασία μπορεί να την παρακολουθήσει ζωντανή. Με ένα μικρό κομμάτι που μας ήρθε από το ίδιο το εργαστήριο, όπου, χάρη στον Νίκο Βοζίκη, ήδη έχουμε αρχίσει να εκπαιδευόμαστε στο να μεταφέρουμε αυτή την τέχνη στα παιδιά, να φύγουν έχοντας μαζί τους χειροπιαστό υλικό και το κυριότερο το κοινό που έρχεται εδώ έχει την ευκαιρία σε δέκα βιβλία, τα οποία θα τα δείτε εδώ σε αναλόγια, να τα ξεφυλλίσει, να πιάσει το χαρτί, να απολαύσει σελίδα σελίδα το βιβλίο, και όχι μόνο το εξώφυλλο ή έστω ανοιχτό το βιβλίο σε δύο σελίδες δεν γίνεται διαφορετικά. Θα ήθελα επίσης να πω ότι εκτός από αυτόν τον τρόπο έχουμε και κάτι εντελώς μοναδικό και θέλω να το ξεχωρίσω, μια μικρή έκθεση μέσα στην έκθεση. Για πρώτη φορά εκτίθεται παράλληλα στο Τελλόγλειο το έργο ενός σπουδαίου χαράκτη, ανακάλυψη του Νίκου Βοζίκη, του Χρήστου Γεωργίου».

Η έκθεση συνδιοργανώνεται από το Τελλόγλειο Ίδρυμα Τεχνών ΑΠΘ και το Ίδρυμα Ωνάση, ενώ υποστηρικτές είναι το Υπουργείο Πολιτισμού, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας σε συνεργασία με τις εκδόσεις «Διάττων». Υπενθυμίζεται πως οι εκδόσεις «Διάττων» ιδρύθηκαν από τον Νίκο Βοζίκη το 1984 και ξεχωρίζουν για την εξειδίκευση και τη συστηματική παραγωγή συλλεκτικών εκδόσεων για έργα λογοτεχνών (Διονύσιου Σολωμού, Ανδρέα Κάλβου, Κωνσταντίνου Καβάφη, Γιάννη Ρίτσου, Λόγγου, Αισώπου κ.ά.) με αυθεντικά χαρακτικά πολλών σύγχρονων, κυρίως Ελλήνων, καλλιτεχνών (Γιώργης Βαρλάμος, Γιάννης Ψυχοπαίδης, Χρόνης Μπότσογλου, Μιχάλης Αρφαράς, Μανώλης Χάρος, Άρια Κομιανού, Γιάννης Στεφανάκις, κ.ά.). Μετά από σαράντα χρόνια στο κέντρο της Αθήνας, το τυπογραφείο των εκδόσεων «Διάττων» συνεχίζει τη διαδρομή του στο Κορωπί ως Γουτεμβέργειο Τυπογραφείο ΔΙΑΤΤΩΝ / ONASSIS, με άρτια υποδομή, κρατώντας ζωντανή την τέχνη της κλασικής τυπογραφίας.

Να σημειωθεί πως ξεχωριστή ενότητα στην έκθεση αποτελεί ένα ιδιαίτερο σύνολο καλλιτεχνικών βιβλίων ευγενικό δάνειο από την προσωπική του συλλογή του Αντώνη Σ. Παπαδημητρίου, Προέδρου του Ιδρύματος Ωνάση. Οι εμβληματικές αυτές συλλεκτικές εκδόσεις ενώνουν μεγάλα ονόματα εικαστικών (Georges Braque, Tavy Notton, Μάρω Βανδώρου) με σπουδαία κείμενα (Σοφοκλή, Maeterlinck, παρτιτούρες του Ξενάκι, T.S. Eliot) σε καλλιτεχνικές βιβλιοδεσίες, σε δημιουργίες συνολικών έργων υψηλής αισθητικής. Τη γενική ευθύνη της έκθεσης έχει η Ομοτ. Καθηγήτρια ΑΠΘ και Γενική Διευθύντρια του Τελλογλείου, Αλεξάνδρα Γουλάκη – Βουτυρά και την επιμέλεια ο Δρ Ιστορίας Τέχνης Miguel F. Belmonte, από το Τμήμα Συλλογών Έργων Τέχνης του Τελλογλείου.

Όλες οι Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο,  στο ertnews.gr

Διάβασε όλες τις ειδήσεις μας στο Google
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber

Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου (όχι αυτολεξεί) ή μέρους αυτών μόνο αν:
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος