ΗΠΑ: Εγκρίθηκαν νέες πρωτοβουλίες για τη φορολόγηση των υπερπλουσίων

Η φορολόγηση των υπερπλουσίων βρέθηκε στο επίκεντρο των ενδιάμεσων εκλογών του 2026 στις ΗΠΑ, με αρκετές σχετικές πρωτοβουλίες να εξασφαλίζουν τη στήριξη των ψηφοφόρων. Αυτό μπορεί να προκαλεί έκπληξη, καθώς η πλειοψηφία των ψηφοφόρων στην Καλιφόρνια απέρριψε την Πρόταση 40 (Proposition 40). Η πολυσυζητημένη πρωτοβουλία προέβλεπε την επιβολή εφάπαξ φόρου 5% στην περιουσία περίπου 200 δισεκατομμυριούχων που ζουν στην πολιτεία. Ο συνιδρυτής της Google, Σεργκέι Μπριν, και άλλοι δισεκατομμυριούχοι δαπάνησαν σχεδόν 400 εκατομμύρια δολάρια, προκειμένου να πείσουν τους ψηφοφόρους να την απορρίψουν.

Ο Εμανουέλ Σαέζ, οικονομολόγος στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Μπέρκλεϊ, ο οποίος μελετά τις ανισότητες και συνέβαλε στον σχεδιασμό της Πρότασης 40, εξέφρασε τη λύπη του για την αποτυχία της, δηλώνοντας χαρακτηριστικά: «Σήμερα νίκησε η ολιγαρχία».

Σε άρθρο της στον ιστότοπο The Conversation, η Άλισον Άννα Τέιτ, καθηγήτρια Νομικής στο Πανεπιστήμιο του Ρίτσμοντ στις ΗΠΑ, επισημαίνει ότι, παρά την απόρριψη της Πρότασης 40, πολλοί Αμερικανοί τάχθηκαν υπέρ της αύξησης της φορολόγησης των υψηλών εισοδημάτων κατά τις ενδιάμεσες εκλογές. Όπως αναφέρει, μικρότερη, αλλά υπαρκτή, ήταν και η υποστήριξη στην επιβολή πρόσθετων φόρων στις δευτερεύουσες κατοικίες που διαθέτουν οι υπερπλούσιοι.

Πρωτοβουλίες για τη Φορολόγηση των υπερπλουσίων

Η αύξηση της φορολόγησης του εισοδήματος αποδεικνύεται πιο αποτελεσματική στρατηγική από την επιβολή φόρου στην περιουσία. Στις ενδιάμεσες εκλογές του 2026, οι ψηφοφόροι σε πέντε πολιτείες κλήθηκαν να αποφασίσουν για σημαντικές αλλαγές στη φορολογία εισοδήματος. Τρεις από τις σχετικές πρωτοβουλίες αποσκοπούσαν στην αύξηση των φορολογικών συντελεστών για τα υψηλά εισοδήματα ή στη διατήρηση των ήδη αυξημένων συντελεστών. Και οι τρεις εγκρίθηκαν.

Στην πολιτεία της Ουάσιγκτον, για παράδειγμα, οι ψηφοφόροι τάχθηκαν υπέρ μέτρου που διασφαλίζει τη διατήρηση του νέου φόρου εισοδήματος 9,9% για τα νοικοκυριά με ετήσιο εισόδημα άνω του ενός εκατομμυρίου δολαρίων. Ο συγκεκριμένος φόρος, που αποκαλείται «φόρος των εκατομμυριούχων», ψηφίστηκε στις αρχές του 2026.

Στο Κολοράντο, οι ψηφοφόροι απέρριψαν την Πρόταση 136, η οποία προέβλεπε ανώτατο όριο 4,4% στον συντελεστή φορολόγησης του εισοδήματος. Παράλληλα, ενέκριναν την Τροπολογία 87, με την οποία θεσπίζεται κλιμακωτή φορολόγηση, αυξάνοντας τους συντελεστές για νοικοκυριά και επιχειρήσεις με εισοδήματα άνω των 500.000 δολαρίων.

Στην Καλιφόρνια, παρότι οι ψηφοφόροι απέρριψαν την Πρόταση 40, ενέκριναν την Πρόταση 3. Το μέτρο αυτό καθιστά μόνιμους τους συντελεστές φόρου εισοδήματος που θεσπίστηκαν το 2012 για τα υψηλότερα εισοδήματα, οι οποίοι επρόκειτο να λήξουν το 2031. Οι επιπλέον επιβαρύνσεις, οι οποίες αναπροσαρμόζονται ετησίως σύμφωνα με τον πληθωρισμό, ξεκινούν από 10,3% για εισοδήματα 360.000 δολαρίων και φτάνουν έως και 12,3% για τους φορολογούμενους με εισόδημα άνω των 721.000 δολαρίων.

Τον Αύγουστο του 2026, οι ψηφοφόροι στο Μιζούρι απέρριψαν με συντριπτική πλειοψηφία πρόταση που θα υποχρέωνε τους νομοθέτες της πολιτείας να καταργήσουν τον φόρο εισοδήματος. Μια τέτοια εξέλιξη θα σήμαινε απώλεια ετήσιων εσόδων ύψους 8,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Παράλληλα, θα απάλλασσε τους φορολογούμενους με υψηλά εισοδήματα από τις υποχρεώσεις τους και θα αντικαθιστούσε τα χαμένα έσοδα μέσω μιας αύξησης του φόρου επί των πωλήσεων, η οποία θα έπληττε περισσότερο τους φορολογούμενους με χαμηλά εισοδήματα.

Ωστόσο, στη Βόρεια Καρολίνα και την Αϊόβα δεν υπήρξε άμεση ψηφοφορία για την επιβολή φόρου στους πλουσιότερους πολίτες. Οι ψηφοφόροι ενέκριναν συνταγματικές τροποποιήσεις που θα δυσκολέψουν τις τοπικές νομοθετικές αρχές να θεσπίσουν ανάλογους φόρους στο μέλλον. Ο κυβερνήτης της Βόρειας Καρολίνας, Τζος Στάιν, χαρακτήρισε την τροποποίηση στην πολιτεία του «πλαφόν προστασίας των εκατομμυριούχων».

Ορισμένες πολιτείες αυξάνουν τους φορολογικούς συντελεστές για τα υψηλά εισοδήματα

Πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές, καταγράφηκαν και νέες πρωτοβουλίες φορολόγησης των υπερπλουσίων, οι οποίες προωθήθηκαν μέσω των νομοθετικών σωμάτων των πολιτειών και όχι μέσω δημοψηφισμάτων.

Στο Μέιν, οι νομοθέτες ψήφισαν τον Απρίλιο του 2026 την επιβολή επιπλέον φόρου 1% στα εισοδήματα άνω του 1 εκατομμυρίου δολαρίων. Τον επόμενο μήνα, οι νομοθέτες της Χαβάης θέσπισαν μια νέα φορολογική κλίμακα 13% για τους άγαμους φορολογούμενους με εισόδημα άνω των 500.000 δολαρίων ή για τα ζευγάρια που υποβάλλουν κοινή φορολογική δήλωση και έχουν εισόδημα άνω του 1 εκατομμυρίου δολαρίων. Η αλλαγή αυτή συνοδεύεται από μείωση των συντελεστών για τα χαμηλότερα εισοδήματα.

Τον Μάιο, το Ρόουντ Άιλαντ θέσπισε πρόσθετη φορολόγηση για τα εισοδήματα των εκατομμυριούχων, η οποία θα εφαρμοστεί σταδιακά μέσα στα επόμενα τρία χρόνια, φτάνοντας τελικά σε ανώτατο συντελεστή 3%.

Το 2009, η Νέα Υόρκη έγινε μία από τις πρώτες πολιτείες που θέσπισαν αντίστοιχο φόρο για τα υψηλά εισοδήματα. Ακολούθησαν η Ουάσιγκτον, η Περιφέρεια της Κολούμπια, η Μασαχουσέτη και το Μέριλαντ, οι οποίες υιοθέτησαν ανάλογους «φόρους εκατομμυριούχων» το 2022, το 2023 και το 2025, αντίστοιχα.

Φορολόγηση των δευτερευουσών κατοικιών

Στο πλαίσιο αυτό, αρκετές πολιτειακές και τοπικές αρχές στρέφονται και στη φορολόγηση ακινήτων μεγάλης αξίας, όταν αυτά δεν αποτελούν την κύρια κατοικία των ιδιοκτητών τους. Ανάλογες πρωτοβουλίες έχουν εγκριθεί τόσο από νομοθετικά σώματα όσο και μέσω ψηφοφοριών.

Τον Απρίλιο του 2025, οι νομοθέτες της Μοντάνα ενέκριναν ένα νέο κλιμακωτό σύστημα φόρου ακίνητης περιουσίας, το οποίο τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2026. Με το σύστημα αυτό, οι συντελεστές φόρου ακίνητης περιουσίας για τις εξοχικές κατοικίες και τις βραχυπρόθεσμες μισθώσεις αυξήθηκαν στο 1,9%, ενώ οι κύριες κατοικίες και οι μακροπρόθεσμες μισθώσεις που πληρούν τις προϋποθέσεις υπόκεινται σε χαμηλότερους, κλιμακωτούς συντελεστές.

Ο Δήμος της Νέας Υόρκης θέσπισε τον «φόρο για τις δευτερεύουσες κατοικίες» τον Ιούλιο. Ο νέος φόρος επιβάλλει ετήσια επιπλέον επιβάρυνση από 0,8% έως 1,3% στις μονοκατοικίες αξίας 5 εκατομμυρίων δολαρίων ή περισσότερο, και από 4% έως 6,5% στα διαμερίσματα και τις συνεταιριστικές κατοικίες αξίας 1 εκατομμυρίου δολαρίων ή περισσότερο. Ο φόρος αφορά αποκλειστικά ακίνητα που δεν χρησιμοποιούνται ως κύρια κατοικία.

Το Ρόουντ Άιλαντ έχει θεσπίσει έναν παρόμοιο φόρο ακίνητης περιουσίας, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ την ίδια περίοδο με αυτόν της Νέας Υόρκης. Πρόκειται για μια ετήσια επιπλέον επιβάρυνση ύψους 2,50 δολαρίων για κάθε 500 δολάρια της εκτιμώμενης αξίας που υπερβαίνει το 1 εκατομμύριο δολάρια, η οποία ισχύει για τις κατοικίες που δεν αποτελούν κύρια κατοικία.

Στις 3 Νοεμβρίου, οι ψηφοφόροι στο Μπόλντερ του Κολοράντο ενέκριναν επίσης φόρο για τις κατοικίες που παραμένουν κενές για περισσότερο από έξι μήνες τον χρόνο. Η πρόσθετη επιβάρυνση, η οποία θα τεθεί σε ισχύ το 2028, θα ανέρχεται σε περίπου 4.000 δολάρια ετησίως για κάθε ακίνητο που παραμένει κενό. Ο φόρος αφορά όλες τις κατοικίες που πληρούν τα συγκεκριμένα κριτήρια, ωστόσο στο στόχαστρο βρίσκονται κυρίως όσες δεν αποτελούν κύρια κατοικία των ιδιοκτητών τους.

Γιατί οι φόροι εισοδήματος είναι πιο ελκυστικοί για ψηφοφόρους και νομοθέτες

Η φορολόγηση του εισοδήματος των υπερπλουσίων είναι ευκολότερο να εφαρμοστεί σε σχέση με τη φορολόγηση της συνολικής περιουσίας τους, καθώς ο υπολογισμός του φόρου εισοδήματος είναι σαφώς απλούστερος.

Οι φόροι εισοδήματος μπορούν να υπολογιστούν με βάση τις ετήσιες φορολογικές δηλώσεις, είτε σε πολιτειακό είτε σε ομοσπονδιακό επίπεδο. Δεν απαιτείται, επομένως, πρόσθετη διαδικασία για την αποτίμηση της συνολικής περιουσίας ενός ατόμου. Αντίθετα, δεν υπάρχουν αντίστοιχες φορολογικές δηλώσεις για την περιουσία, με εξαίρεση τις περιπτώσεις μετά τον θάνατο ενός ατόμου, όταν αφήνει πίσω του μεγάλη κληρονομιά.

Επιπλέον, η φορολόγηση της περιουσίας προϋποθέτει την ετήσια αποτίμηση επιχειρήσεων, αγροτικών εκτάσεων, έργων τέχνης, δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και άλλων περιουσιακών στοιχείων, η αξία των οποίων συχνά είναι δύσκολο να προσδιοριστεί με ακρίβεια.

Το βασικό μειονέκτημα της φορολόγησης του εισοδήματος αντί της περιουσίας είναι ότι περιορίζει τα φορολογικά έσοδα που μπορούν να αντληθούν από όσους διαθέτουν τη μεγαλύτερη οικονομική επιφάνεια. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι πολλοί εύποροι πολίτες μετατρέπουν σε εισόδημα μόνο ένα μικρό μέρος της συνολικής περιουσίας τους. Μία από τις πιο συνηθισμένες περιπτώσεις είναι η πώληση μέρους των μετοχών που κατέχουν. Οι φόροι ακίνητης περιουσίας, όπως και οι φόροι εισοδήματος, αποτελούν εξαίρεση σε αυτόν τον κανόνα. Οι αρμόδιες αρχές μπορούν να υπολογίσουν εύκολα το ποσό που οφείλει κάθε ιδιοκτήτης ακινήτου, αξιοποιώντας τις ετήσιες εκτιμήσεις που πραγματοποιούν οι δημοτικές υπηρεσίες.

Ωστόσο, παρά την απόρριψη της Πρότασης 40, οι Αμερικανοί φαίνεται ότι είναι γενικά θετικοί στην ιδέα της αυξημένης φορολόγησης των υπερπλουσίων, τουλάχιστον όταν πρόκειται για μέτρα που εφαρμόζονται σε πολιτειακό επίπεδο. Στο Ιλινόι, όπου ο δισεκατομμυριούχος κυβερνήτης Τζέι Μπι Πρίτζκερ εξασφάλισε εύκολα μια τρίτη θητεία, εγκρίθηκε ακόμη μία ενδιαφέρουσα πρωτοβουλία.

Πάνω από το 75% των ψηφοφόρων στην κομητεία Κουκ, η οποία περιλαμβάνει το Σικάγο και αρκετά προάστια του, ενέκριναν ένα μη δεσμευτικό, συμβουλευτικό δημοψήφισμα με το ερώτημα αν το Ιλινόι θα πρέπει να υιοθετήσει την «τροπολογία των εκατομμυριούχων για την ελάφρυνση του φόρου ακίνητης περιουσίας και την εκπαίδευση». Η τροπολογία αυτή θα επέβαλε μια νέα επιπλέον επιβάρυνση 3% στα εισοδήματα άνω του 1 εκατομμυρίου δολαρίων. Αν και αυτή η νίκη δεν εξουσιοδότησε την επιβολή νέου φόρου, κατέδειξε ότι η υποστήριξη για έναν τέτοιο φόρο θα ήταν μεγάλη στο Σικάγο.

Όλες οι Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο,  στο ertnews.gr

Διάβασε όλες τις ειδήσεις μας στο Google
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber

Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου (όχι αυτολεξεί) ή μέρους αυτών μόνο αν:
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος